Οι εκδηλώσεις για τους Βουρβουλιανούς ήρωες.

Με ξεχωριστό τρόπο τίμησε φέτος ο Βουρβούλος τους ήρωες που εκτελέστηκαν από τα Γερμανικά Στρατεύματα κατοχής στο χωριό τους. Το Σάββατο 18-5-2013 το πρωί μετά την δοξολογία έγινε τρισάγιο στην μνήμη των ηρώων και κατάθεση στεφάνων από τις αρχές και τους συγγενείς των εκτελεσθέντων. Το βράδυ της ίδιας ημέρας στην Κεντρική Πλατεία του χωριού πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση με την παρουσία μάλιστα και του γιου του ήρωα καταδρομέα Στέφανου Καζούλη που σκότωσαν οι Γερμανοί στα Φηρά. Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Θήρας, οι Αντιδήμαρχοι Μάρκος Καφούρος και Νίκος Καμπουράκης και αρκετοί Δημοτικοί Σύμβουλοι. 

 Δείτε την εκπληκτική γιορτή αφιερωμένη στους ήρωες του βουρβούλου

Το μεγάλο ψέμα του Ρουπακιώτη

Γράφει ο Ναπολέων Λιναρδάτος
Όσο πιο αντιδημοκρατική είναι η ουσία ενός νόμου, τόσο πιο αναγκαία γίνεται η διαστρέβλωση της αλήθειας για την υπεράσπιση του. Στο νόμο λογοκρισίας που θέλει να ...
περάσει η κυβέρνηση, η αλήθεια είναι κάτι περισσότερο από περιττή, είναι πολιτικά ύποπτη και θεσμικά επικίνδυνη.

Το βράδυ της προηγούμενης Δευτέρας η σύντομη ενασχόληση της εκπομπής Ανατροπή με το νόμο λογοκρισίας της κυβέρνησης ήταν εξαιρετικά αποκαλυπτική. Όχι βέβαια όπως θα το ήθελαν ο οικοδεσπότης της εκπομπής ή ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Ρουπακιώτης. Άθελα τους και οι δύο κατέδειξαν το πόσο επικίνδυνος είναι ο προτεινόμενος νόμος.

Ο κ. Ρουπακιώτης προσπαθεί να δικαιολογήσει την πρόταση του συγκεκριμένου νόμου ως μια υποχρέωση που προκύπτει από μια απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το 2008. «Η ελληνική Πολιτεία έχει χρέος να καταθέσει αυτό το νομοσχέδιο» θα δηλώσει στην Ανατροπή ο κ. υπουργός. Επιεικώς, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η παραπάνω δήλωση είναι εκ πρώτης όψεως μια μισή αλήθεια, που όμως καταλήγει, επί της ουσίας, να είναι ένα μεγάλο ψέμα.

Ναι η απόφαση αυτή του Συμβουλίου είναι δεσμευτική για την Ελλάδα, αυτό όμως που δεν θέλει να ξέρετε ο κ. υπουργός ότι η δέσμευση αφορά το αποτέλεσμα και όχι τα μέσα. Η επιλογή για το αν θα ψηφισθεί νέος νόμος, πως θα είναι αυτός ο νόμος, ή εάν ένα κράτος επιλέξει να κάνει άλλες τροποποιήσεις εδώ και εκεί σε άλλους νόμους ή άλλα μέτρα, όλα αυτά, είναι στην διακριτική ευχέρεια της κάθε κυβέρνησης. Όταν ο κ. Ρουπακιώτης λέει ότι «Η ελληνική Πολιτεία έχει χρέος να καταθέσει αυτό το νομοσχέδιο» απλά ψεύδεται. Φαντασθείτε πόσο διαφορετική θα ακουγόταν η αλήθεια: Ήμασταν υποχρεωμένοι να κάνουμε κάτι, και εμείς καταλήξαμε σ’ αυτό.

Τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα για τον κ. Ρουπακιώτη αν κάποιος κάνει τον κόπο να διαβάσει αυτή την περιβόητη δεσμευτική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Έτσι στο άρθρο 7 αυτής της απόφασης διαβάζουμε ότι «Η παρούσα απόφαση-πλαίσιο δεν συνεπάγεται υποχρέωση των κρατών μελών να λαμβάνουν μέτρα που αντιβαίνουν προς τις θεμελιώδεις αρχές τους σχετικά με την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και την ελευθερία της έκφρασης, ιδίως την ελευθερία του τύπου και την ελευθερία της έκφρασης σε άλλα μέσα ενημέρωσης, όπως προκύπτουν από τις συνταγματικές παραδόσεις ή τους κανόνες που διέπουν τα δικαιώματα, τις ευθύνες και τις διαδικαστικές εγγυήσεις για τον τύπο ή άλλα μέσα ενημέρωσης.»

Ο κ. Ρουπακιώτης καταλήγει σε ένα συγκεκριμένο νομοσχέδιο που ψευδώς το χαρακτηρίζει ως εκ των άνω υποχρέωση και το οποίο έχει ως αποτέλεσμα την καταπάτηση των συνταγματικά κατοχυρωμένων ελευθεριών του συνεταιρίζεσθαι και την ελευθερία της έκφρασης, έστω και αν ξεκάθαρα η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου λέει ότι κάτι τέτοιο δεν είναι αναγκαίο.

Ο κ. Πρετεντέρης δεν μπορούσε να φαντασθεί ότι υπάρχουν κάποιοι που αντιδρούν σ’ αυτόν το νόμο. Χωρίς να φαίνεται ότι έχει ασχοληθεί με τα του νόμου (εξάλλου ποιος δημοσιογράφος έχει το χρόνο να ελέγχει τι κάνει μια κυβέρνηση όταν το Mega βάζει τόσο ωραία τούρκικα σήριαλ) δεν μπορούσε να δει καμία αντίδραση. Η αλήθεια είναι ότι αν καταλαβαίνεις τις αντιδράσεις στην ελληνική κοινωνία αποκλειστικά και μόνο μέσω της πολιτικής τάξης και τα περί αυτής διαπλεκόμενα ΜΜΕ, τότε ναι δεν υπάρχουν αντιδράσεις σ’ αυτό το νομοσχέδιο, εκτός αν είσαι Χρυσαυγίτης, μισαλλόδοξος και ρατσιστής.

Με στρατιωτική πειθαρχία, σ’ αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν όλα ανεξαιρέτως τα καθιερωμένα ΜΜΕ, με μια απίστευτα ομοιόμορφη και ταυτόσημη κάλυψη του νόμου λογοκρισίας, ως σαν να μην πρόκειται για δημοσιογράφους που υποτίθεται πρέπει να ελέγχουν τι λένε και τι κάνουν οι πολιτικοί. Παίρνουμε μια γεύση αυτό τον καιρό πως λειτουργούν τα ΜΜΕ σε αυταρχικά καθεστώτα, όπου όλα τα ΜΜΕ έχουν την ίδια άποψη και όπου αυτή η άποψη είναι ακριβώς ίδια με την επίσημη άποψη του κράτους.

Στην εκπομπή ο κ. Παφίλης του ΚΚΕ κινήθηκε εκτός γραμμής του συνταγματικού τόξου*, λέγοντας ότι τέτοιοι νόμοι χρησιμοποιούνται για να διώκονται κομμουνιστικά κόμματα και κομμουνιστές σε διάφορες χώρες της Ευρώπης. Και ο κ. Γιάννης Μηχελάκης (παρεμπιπτόντως, ο μόνος ως τώρα βουλευτής της ΝΔ που έχει το θάρρος να αντιταχθεί στο νόμο λογοκρισίας) ρώτησε αν θα μπορούσε η ερώτηση του στην Βουλή, όπου σημειώνει ότι η λαθρομετανάστευση έχει αυξήσει την εγκληματικότητα, να θεωρηθεί ως μια δήλωση μίσους και να διωχθεί. «Γι’ αυτό υπάρχουν δικαστές» απάντησε ο κ. Πρετεντέρης.

Θέλεις να κάνεις μια πολιτική δήλωση, αλλά αναρωτιέσαι τι μπορούν να σου κάνουν οι δικαστές. Χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά.

*Σύμφωνα με τα συμβατικά ΜΜΕ το ΚΚΕ ανήκει στο λεγόμενο συνταγματικό τόξο. Μπορεί ανοιχτά και χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό το ΚΚΕ να λέει ότι δεν αναγνωρίζει το σύνταγμα και τους νόμους, και είναι υπέρ της “ταξικής” πάλης, στις διάφορες μορφές της..., αλλά είναι αριστερό κόμμα οπότε οφείλουμε να το κρίνουμε με άλλα μέτρα και σταθμά. Έτσι είναι οι δημοκρατίες.

ΠΕΝΤΑΓΩΝΟ : Διαρροή Βίντεο για τα Εμβόλια από τους Anonymous - Δείτε το…

Η χρήση του εμβολίου της γρίπης μπορεί να τροποποιήσει την Ανθρώπινη συμπεριφορά σε λιγότερο “επιθετική”!Αυτό που είσαι έτοιμος να ακούσεις και να δείς, δεν είναι επιστημονική φαντασία ή θεωρία συνωμοσίας, αλλά μια γεύση από το τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες του Πενταγώνου των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε ένα μικρό αμφιθέατρο με ονομασία BC232 ένας άνθρωπος παρουσιάζει μια μελέτη σχετικά με το πώς μία στρατιωτική βιομηχανική εταιρία μπορεί να εξαπλώσει έναν ιό και με την χρήση ενός κατάλληλου εμβολίου να σβήσει, ότι το Πεντάγωνο αποκαλεί, ανεπιθύμητη ανθρώπινη συμπεριφορά.

Όλα είναι ένα τέχνασμα για να χάσουμε τα ακίνητα;

Σύμφωνα με τους πιο κάτω λογικούς συλλογισμούς αποδεικνύεται παραχρήμα ότι ο στόχος των ντόπιων και ξένων «προστατών» μας είναι να μας αρπάξουν τα ακίνητά μας, φτιάχνοντας, μέσω της κυβέρνησης, διάφορους νόμους. Νόμους, εναντίον των οποίων δεν υπάρχουν συνταγματικά εχέγγυα για να τους αποτρέψουν.
Η κυβέρνηση, σε συνεννόηση με τους δανειστές, επιβάλει συνεχώς... όλο και περισσότερους φόρους, χαράτσια, εισοδηματικά τεκμήρια και λοιπές επιβαρύνσεις, αφαίρεση φοροελαφρύνσεων κ.λ.π.. Η Δικαιοσύνη από το άλλο μέρος τα βλέπει όλα συνταγματικά και νόμιμα και δεν αντιδρά. Άρα ο πολίτης δεν έχει κάποια προστασία, ούτε συνταγματική ούτε δικαστική απέναντι στον κρατικό εξαναγκασμό. Για να πληρωθούν όμως όλα αυτά απαιτούνται να έχουν οι πολίτες χρήματα. Αλλά χρήματα δεν υπάρχουν. Η ανεργία αυξάνεται, οι μισθοί μειώνονται, οι ελεύθεροι επαγγελματίες είναι χωρίς δουλειές και φυτοζωούν. Η ρευστότητα εξαφανίστηκε. Από πού λοιπόν θα βρεθούν τα χρήματα; Μόνο μια πηγή χρημάτων υπάρχει. Οι καταθέσεις των πολιτών στις τράπεζες. Ας δούμε όμως τι συμβαίνει εκεί, άσχετα με το αν υπάρχουν ή όχι στην πραγματικότητα τα χρήματα αυτά στις τράπεζες αυτή τη στιγμή.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΑ) που δημοσιεύτηκαν πέρυσι τον Αύγουστο (σχετικό δημοσίευμα μπορείτε να δείτε εδώ): 1) το 81,5% των Ελλήνων αποταμιευτών δεν ξεπερνούσαν τα 2.000 ευρώ, 2) το 11,3% των καταθετών διέθετε στους λογαριασμούς του μεταξύ 2.001 και 10.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το σχεδόν το 93% των φυσικών προσώπων στη χώρα μας δεν έχουν περισσότερα από 10.000 στις ελληνικές τράπεζες. 3) το 5,9% διαθέτει καταθέσεις μεταξύ των 10.001 και των 50.000 ευρώ, 4) το 0,9% έχει στους λογαριασμούς του καταθέσεις μεταξύ των 50.001 και των 100.000 ευρώ και 5) μόλις το 0,4% των αποταμιευτών διαθέτει ποσά που υπερβαίνουν τις 100.001 ευρώ.
Τι βλέπουμε λοιπόν; Βλέπουμε πως η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών που ξεπερνά πολύ το 90% δεν θα μπορέσει με μαθηματική βεβαιότητα να ανταποκριθεί στην πληρωμή των υπέρογκων βαρών που επιβάλουν συνεχώς κυβέρνηση και δανειστές. Οι τελευταίοι το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό.
Επομένως που οδηγούμαστε; Οδηγούμαστε με μαθηματική ακρίβεια στην απώλεια των ακινήτων, τα μόνα αξιόλογα περιουσιακά αντικείμενα που έχουμε. Εξάλλου πρόσφατα ψηφίστηκε νόμος σύμφωνα με τον οποίο, το δημόσιο αποκτά το δικαίωμα να προβαίνει, πέρα από την άμεση κατάσχεση των καταθέσεων και σε άμεση εκποίηση των ακινήτων των οφειλετών του δημοσίου. Αυτά για όσους έχουν ακίνητα. Όσοι δεν έχουν θα μπουν στα νέα στρατόπεδα συγκέντρωσης οφειλετών του δημοσίου που θα δημιουργηθούν. Είναι δηλαδή ολόκληρη η κοινωνία εγκλωβισμένη σε ένα μεγάλο στρατόπεδο κρατικού εξαναγκασμού.
Δεν ξέρουμε πως το βλέπετε εσείς, αλλά εμείς βλέπουμε μια τεράστια τεχνητή κρίση για να χάσουμε τα ακίνητα για τα οποία στερηθήκαμε τις χαρές μιας ζωής. Αξίζει άραγε να το επιτρέψουμε αυτό; Δεν πρέπει άραγε να αντιδράσει η κοινωνία;
Αν δεν εγερθούμε από το λήθαργο που μας έχουν ρίξει, σύντομα θα βρεθούμε προ απροόπτου. 

πηγή: hassapis

Πως μπορούμε να ξεχάσουμε...

ΑΥΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ 11 ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΖΗΤΟΥΝ ΜΙΣΘΟΥΣ 250 ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ «ΕΠΕΝΔΥΣΟΥΝ» - ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΝΑ ΑΓΟΡΑΖΕΤΕ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ!

Μας το έστειλαν και το δημοσιεύουμε, με την ελπίδα και προτροπή ΝΑ ΜΠΟΪΚΟΤΑΡΟΥΜΕ ΟΛΟΙ τα προϊόντα των συγκεκριμένων ελεεινών εταιρειών, που ενώ έχουν υπερκέρδη απαιτούν μισθούς πείνας για τους εργαζομένους, προκειμένου να τα κονομήσουν περισσότερο! Ενημερώστε όσο κόσμο μπορείτε, για να κάνει αυτό που πρέπει:

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΒΗΜΑ αυτες ειναι οι 11 πολυεθνικές που ζητησαν μισθο 250-300 ευρω για τους νεους ανεργους για να επενδυσουν:

1. Μηνάς Ζωούλλης, διευθύνων σύμβουλος της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας.
2. Γιώργος Σπηλιόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Barilla Hellas.
3. Γρηγόρης Αντωνιάδης, αντιπρόεδρος της Unilever Hellas.
4. Ανδρέας Καλατζόπουλος, γενικός διευθυντής της Philip Morris.
5. Κωνσταντίνος Φαλτσέτας, επικεφαλής της Henkel Hellas.
6. Κωνσταντίνος Μαγγιώρος, διευθύνων σύμβουλος της Friesland Campina - NOYNOY.
7. Ελ. Χαλουλάκος, διευθύνων σύμβουλος της Kraft Hellas.
8. Δημήτριος Πισιμίσης, διευθύνων σύμβουλος της Bic Violex.
9. Raymond Franke, επικεφαλής της Nestle.
10. Κατερίνα Αρβανιτάκη, υπεύθυνη πωλήσεων της SCA Hygiene Products.
11. Εμμανουήλ Παπαδάκης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας οικοδομικων υλικων της Ytong-Thrakon.

Δύο (2) μερούλες (κι ακόμα καλύτερα ποτέ ξανά!) αν δεν πάρει κανένας

Ελληνας προϊόντα από τις παραπάνω
δουλεμπορικές σπείρες, θα το σκεφτούν

πολύ προτού κάνουν άλλη τέτοια
πρόταση.

Κοινοποιήστε το όσο γίνεται.

Εκπληκτική Θεατρική παράσταση στο Γυμνάσιο Μεσαριάς

Γράφει ο Π.Μυτιληναίος

Χθες Πέμπτη 16 Μαίου είχαμε τη χαρά να παρακολουθήσουμε μια εκπληκτική παράσταση στο Γυμνάσιο της Μεσσαριάς. Μαθητές και μαθήτριες του σχολείου με την συνεργασία των εκπαιδευτικών τους παρουσίασαν με μοναδικό τρόπο Αρχαία Τραγωδία. Μπράβο στα παιδιά αλλά κυρίως μπράβο στους εκπαιδευτικούς μας που για άλλη μια φορά απέδειξαν ότι είναι χαρά τους να διαθέτουν τον ελεύθερο χρόνο τους, προκειμένου να δημιουργούν τέχνη, υψηλού επιπέδου με τους μαθητές τους. Μπράβο.

Τουρκικὴ εισβολὴ στα ελληνικὰ σπίτια

«Ἡ καθημερινὴ ἀγγλόφωνη τουρκικὴ ἐφημερίδα “Τoday’s Zaman” σὲ ἐκτενὲς ρεπορτάζ της ἀναφέρει:

“Ἀπὸ τὴν πόλη Ντουρανκουλὰκ στὶς ἀκτὲς τῆς Μαύρης Θάλασσας στὴ Βουλγαρία ἕως τὴν Πάτρα στὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ τὴν πόλη Βὰν στὴ νοτιοανατολικὴ Τουρκία ἕως τὴν Πρίστινα τοῦ Κοσσυφοπεδίου, τὰ νοικοκυριὰ παρακολουθοῦν κάθε βράδυ τουρκικὲς σαπουνόπερες μὲ ἥρωες πλούσιους καὶ φτωχούς, ἐνῶ ἡ τηλεθέαση χτυπάει κόκκινο. Ἀπὸ τὸν ἀντίκτυπο ποὺ ἔχουν αὐτὲς οἱ τηλεοπτικὲς σειρὲς στὰ Βαλκάνια, ἐπωφελεῖται πάντως τὸ τουρκικὸ κράτος, καθὼς μεταβάλλεται πρὸς τὸ καλύτερο ἡ εἰκόνα τῆς Τουρκίας στὴν περιοχή, ἰδίως ἀνάμεσα στοὺς Βαλκάνιους Χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν αὐξήσει κατακόρυφα τὶς ἐπισκέψεις τους στὴν Πόλη”».

«Τὰ τουρκικὰ σίριαλ πωλοῦνται σὲ 70 χῶρες τοῦ κόσμου μὲ ἔξοδα ποὺ ξεπερνοῦν τὰ 250.000.000 εὐρώ. (...) Τὸ κόστος γιὰ τὴν ἀγορὰ κάθε ἐπεισοδίου εἶναι 4.000 εὐρώ, ἐνῶ κατὰ πληροφορίες κάθε ἐπεισόδιο μπορεῖ νὰ κοστίσει ἀκόμη καὶ 1.000.000 εὐρώ. Γιατί ὅμως βγαίνουν στὴν ἀγορὰ σὲ ἐξευτελιστικὲς τιμές, ἐνῶ κοστίζουν πανάκριβα γιὰ νὰ γυριστοῦν;

Διότι, ὅπως ἔγραψε στὸ διαδίκτυο ὁ ἀναπληρωτὴς ὑπουργὸς πολιτισμοῦ τῆς Τουρκίας Ἀμπτουραχμὰν Ἀριτζί, “μὲ τὶς τουρκικὲς σειρὲς μποροῦμε νὰ μποῦμε σὲ κάθε σπίτι καὶ νὰ διαδώσουμε τὴν τουρκικὴ κουλτούρα”».

Διαστρέφουν ἔντεχνα τὴν ἱστορία. Μὲ τὶς τηλεοπτικὲς αὐτὲς σειρὲς ἐφαρμόζεται «τὸ δόγμα τῆς “ἤπιας διπλωματίας καὶ τοῦ νεοοθωμανισμοῦ” ποὺ εὐαγγελίζεται ὁ ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας Ἀχμὲτ Νταβούτογλου». Ὁ ὑπεύθυνος τῶν σειρῶν Φιρὰτ Γκιουλντὲν τὶς «πουλᾶ μὲ μοναδικὸ ὅρο τὴ μὴ μεταγλώττισή τους...». Ἔτσι «συνολικὰ 15 ὧρες τὴν ἑβδομάδα οἱ ἑλληνικὲς τηλεοράσεις “μιλοῦν” Τουρκικὰ» μέσῳ τῶν τουρκικῶν σειρῶν ποὺ προβάλλουν τὰ ἑλληνικὰ κανάλια.

«Μὲ πρόσχημα τὴν κρίση καὶ ὅτι δὲν ἔχουν λεφτά, τὰ ἰδιωτικὰ κανάλια γεμίζουν τὴ βραδινὴ ζώνη μὲ τουρκικὲς σειρές, προχωρώντας σὲ ἕνα διαρκὲς ἔγκλημα (...) Καὶ τὸ ἐρώτημα εἶναι τί κάνει τὸ Ἐθνικὸ Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης γιὰ νὰ σταματήσει αὐτὸν τόν... βομβαρδισμὸ τῆς τουρκικῆς προπαγάνδας ποὺ μόνο κακὸ κάνει στὴ νεότερη γενιὰ τηλεθεατῶν, ἐκτὸς κι ἂν θέλουμε νὰ μάθουμε τὴν Ἱστορία ἀπὸ τὴν ἀνάποδη.

Ἄραγε οἱ Τοῦρκοι θὰ ἀγόραζαν μιὰ σειρὰ γιὰ τὸν Κολοκοτρώνη;» («Κυριακάτικη δημοκρατία» 12-5-2013).

Βέβαια οἱ Ἕλληνες τηλεθεατὲς παρακολουθοῦν τὶς τουρκικὲς σειρές, ἐπειδὴ ὅλα σχεδὸν ὅσα προβάλλουν τὰ κανάλια μας δὲν «βλέπονται» καὶ δὲν «ἀκούγονται». Μολύνουν τὰ σπίτια μας. Ἂς καθαρίσουν ἐπιτέλους τὰ κανάλια μας ἀπὸ τὰ λύματα τῆς ἁμαρτωλῆς θολοκουλτούρας καὶ τότε θὰ ἐξαφανισθοῦν καὶ ὁ «Σουλεϊμὰν» καὶ ἡ «Φατμαγκιούλ».

“πηγή:Ο ΣΩΤΗΡ”

Η παγίδα που στήνεται με τον αγρο-φόρο

Πιλοτικό πρόγραμμα οικιακής κομποστοποίησης από τον Δήμο Θήρας

Την Παρασκευή 17 Μαίου, στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο στις 17.00 θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση και η μέχρι τώρα πορεία του προγράμματος κομποστοποίησης απο τον Δήμο Θήρας. 

Ο Δήμος μας στην προσπάθεια βελτίωσης της ορθής διαχείρισης των απορριμμάτων, θα πραγματοποιήσει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά πρόγραμμα ανακύκλωσης των οργανικών οικιακών αποβλήτων (Οικιακή Κομποστοποίηση).

Με την ανακύκλωση των οργανικών αποβλήτων και την μετατροπή τους σε άριστης ποιότητας λίπασμα, μειώνουμε κατά ένα μεγάλο μέρος τον όγκο των απορριμμάτων που θα κατέληγαν στη χωματερή (με όλες τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται).

Μέσω της οικιακής κομποστοποίησης, το κάθε νοικοκυριό που θα συμμετέχει στο πρόγραμμα και έχει ένα χωραφάκι ή κήπο, έχει την δυνατότητα να παράγει εξαιρετικής ποιότητας compost, το υπέρτατο εδαφοβελτιωτικό για την ανάπτυξη των λαχανόκηπων ή του ανθόκηπού του.

Ο Δήμος θα παραχωρήσει δωρεάν κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος στους Δημότες που προτίθενται να ενταχθούν στο πρόγραμμα όλες τις απαιτούμενες συσκευές όπως κάδο κομποστοποίησης, βιοζυμωτή, εξάρτημα ανάδευσης και άλλα, ενώ ταυτόχρονα θα οργανώσει και ειδικό σεμινάριο κομποστοποίησης για τους συμμετέχοντες  στο πιλοτικό πρόγραμμα και θα παρέχει υποστήριξη στους συμμετέχοντες καθ όλη την διάρκεια του προγράμματος.

Για το λόγο αυτό ο Δήμος Θήρας προσκαλεί όσους από τους δημότες επιθυμούν περαιτέρω πληροφορίες ή / και να λάβουν μέρος στο πιλοτικό πρόγραμμα οικιακής κομποστοποίησης και στο σεμινάριο το οποίο θα πραγματοποιηθεί στα πλαίσια ημερίδας την Παρασκευή 17 Μαΐου 2013, να το δηλώσουν μέχρι και την Τετάρτη 15 Μαΐου στο Δήμο μας, στον συντονιστή του προγράμματος Κο Λουκά Μπελλώνια, Τηλ. 2286360108 (email: bellonias στο gmail.com) και να συμπληρώσουν την σχετική αίτηση.

Παράλληλα, ο Δήμος Θήρας μας ενημερώνει ότι καλά πηγαίνει και το πρόγραμμα ανακύκλωσης, ενώ σύμφωνα με τα τελευταία αποτελέσματα του προγράμματος τον Φεβρουάριο του 2013 έφυγαν από το νησί 5 φορτηγά με ανακυκλώσιμα υλικά.

Στο πλαίσιο του προγράμματος τις τελευταίες μέρες έχουν τοποθετηθεί σε πολλά σημεία του νησιού ειδικοί μεγάλοι κάδη στους οποίους μπορούν να τοποθετούνται ανακυκλώσιμα υλικά, καθώς και χρησιμοποιημένα λάδια.

 Η σελίδα στο:facebook

Την θέση του στο διαδίκτυο βρήκε και το Λαογραφικό Μουσείο Λιγνού, στο Κοντοχώρι της Σαντορίνης

Τον δικό του χώρο στο διαδίκτυο απέκτησε και το Λαογραφικό Μουσείο Λιγνού, στο Κοντοχώρι της Σαντορίνης, όπου και παρουσιάζει μέρος των χώρων του και των δραστηριοτήτων ενω αναμένεται να μας ενημερώνει για τις εκδηλώσεις στις οποίες αναμένεται να συμμετάσχει στο μέλλον.

Η διευθυνσή του βρίσκεται στην σελίδα : http://www.santorinisfolkmuseum.com

Δημιουργός και διαχειρίστρια ιστοσελίδας είναι η Θαλλέλαια Καραμολέγκου.

Σύμφωνα με το εισαγωγικό κείμενο,

Η λαϊκή παράδοση της Σαντορίνης διατηρείται ζωντανή στο Κοντοχώρι των Φηρών, σε υπόσκαφο που χτίσθηκε πριν ενάμισι αιώνα περίπου. Εκεί όπου σήμερα στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο του νησιού, που αξίζει να επισκεφθεί ο ταξιδιώτης.

Το Λαογραφικό Μουσείο ιδρύθηκε από τον Εμμανουήλ Α. Λυγνό, δικηγόρο, δημοσιογράφο και διευθυντή της εφημερίδας "Θηραϊκά Νέα".

Το σπίτι, στο οποίο στεγάζεται, έμεινε ανέπαφο από τους σεισμούς του 1956, συντηρήθηκε το 1973 και από τότε τοποθετήθηκαν σε αυτό παλαιά έπιπλα και σκεύη, οικογενειακά κειμήλια, στη θέση που χρηστικά ανήκουν.

Το 1993 οικοδομήθηκε στο Μουσείο πτέρυγα για την στέγαση της Πινακοθήκης και των εργαστηρίων, καθώς και το εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου, στη μνήμη του ιδιοκτήτη του κτήματος Κωνσταντή Εμμ. Λυγνού, θείου του ιδρυτή.

Φόρος για όσους περάσουν στο πανεπιστήμιο

ΡΕΣΑΛΤΟ: Θα συμπληρώσουμε τη ΦΡΙΚΗ του ΦΑΣΙΣΜΟΥ των δωσίλογων με την ρηξικέλευθη και «σκληρή», αλλά πολύ εύστοχη ΣΑΤΙΡΙΚΗ γλώσσα του «Πιτσιρίκου».

Στη φορολόγηση των μαθητών που θα πετύχουν να περάσουν στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ σκοπεύει να προβεί η κυβέρνηση. Η φορολόγηση των επιτυχόντων στα πανεπιστήμια προβλέπεται από το κρυφό Μνημόνιο που κρίθηκε αναγκαίο επειδή η Ελλάδα δεν έχει πιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους.

Το νέο μέτρο της φορολόγησης των επιτυχόντων στα πανεπιστήμια θα ανακοινωθεί επίσημα μετά τις Πανελλαδικές, επειδή η κυβέρνηση...
φοβάται πως, αν ανακοινωθεί πριν, οι μαθητές θα λακίσουν και δεν θα πάνε να δώσουν εξετάσεις.

Αυτός είναι, άλλωστε, ο λόγος που η κυβέρνηση επιστράτευσε τους εκπαιδευτικούς, αφού, αν δεν πραγματοποιηθούν οι Πανελλαδικές εξαιτίας της απεργίας, η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να επιβάλει φόρο στους επιτυχόντες.

Σύμφωνα με το νέο μέτρο, οι επιτυχόντες στα πανεπιστήμια θα φορολογούνται με το σκεπτικό πως πρέπει να είναι πλούσιοι για να έχουν την οικονομική άνεση να σπουδάζουν τέσσερα και πέντε χρόνια στην Ελλάδα που έχει χρεοκοπήσει.

Όπως αναφέρεται στο νομοσχέδιο, οι επιτυχόντες σπουδάζουν μόνο από χόμπι, αφού ξέρουν πως δεν πρόκειται να βρουν ποτέ δουλειά, οπότε θα πρέπει να φορολογηθούν για να έχουν την πολυτέλεια να κάνουν ανέμελα το χόμπι τους.

Αν όσοι περάσουν στα πανεπιστήμια δεν μπορούν να πληρώσουν το νέο χαράτσι, θα το πληρώνουν οι γονείς τους.

Το νομοσχέδιο προβλέπει πως γονείς που έχουν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάζουν το παιδί τους σε άλλη πόλη από αυτή που διαμένουν οι ίδιοι, θα πληρώνουν ετήσιο φόρο 15% επί της αντικειμενικής αξίας του διαμερίσματος που μισθώνει το παιδί, ενώ, αν οι γονείς σπουδάζουν δυο ή τρία παιδιά σε διαφορετικές πόλεις, θα έχουν ευνοϊκές ρυθμίσεις και θα πληρώνουν 10% το κεφάλι.

Τα παιδιά που σπουδάζουν στο εξωτερικό θα πληρώνουν φόρο στο αεροδρόμιο ή στα σύνορα αλλά, αν αρνηθούν να πληρώσουν, θα τους απαγορεύεται η είσοδος στην Ελλάδα και θα τους αφαιρείται η ελληνική ιθαγένεια.

Ο Αντώνης Σαμαράς εξομολογήθηκε στους συνεργάτες του πως το νέο μέτρο φορολόγησης όσων περνούν στα πανεπιστήμια θα είναι προσωρινό και θα διαρκέσει μέχρι να βγει η Ελλάδα στις αγορές, το 2258.

Πες τα ρε γιαγιά

Μια παροιμία λέει «Αν δεν έχεις γέρο, αγόρασε». Εγώ δεν αγοράζω, αλλά μιλάω μαζί τους. Έτσι και δω παππού ή γιαγιά την πέφτω στο παγκάκι δίπλα τους κι αρχίζω το μπίρι – μπίρι. Σήμερα μια γιαγιά με μπλόκαρε. Πήγα να της «το αναλύσω» και με αποστόμωσε. Μου είπε «Άκου παιδί μου, σε αυτό το Κράτος χρωστάνε όσοι δεν έκλεψαν. Όσοι κλέψαν δε χρωστάνε».

Τα είπε όλα η γιαγιά, τέλος. Δίχως να διαβάζει εφημερίδες, δίχως να αναλύει μαρξισμό, δίχως να γνωρίζει το παρελθόν του Στουρνάρα και, κυρίως, δίχως να γνωρίζει ότι ο Βενιζέλος με τον... νόμο 3904/10 θεσμοθέτησε το ακαταδίωκτο για όσους επιστρέψουν χρήματα από κατάχρηση.

«Σε αυτό το Κράτος χρωστάνε όσοι δεν έκλεψαν. Όσοι κλέψαν δε χρωστάνε». Η γιαγιά σιγά μη γνώριζε ότι δίνονται συνεχείς παρατάσεις που εξασφαλίζουν το ακαταδίωκτο και συγκεκριμένη φορολόγηση για όσους φέρουν από το εξωτερικό τις καταθέσεις τους και δηλώσουν τα χρήματά τους.

«Σε αυτό το Κράτος χρωστάνε όσοι δεν έκλεψαν. Όσοι κλέψαν δε χρωστάνε». Η γιαγιά αποκλείεται να γνώριζε πόσες δεκάδες εκατομμυρίων ευρώ χαρίστηκαν σε ΠΑΕ, δηλαδή στους ιδιοκτήτες τους, που ήταν και ιδιοκτήτες ΜΜΕ ώστε να στηρίζουν τον Βενιζέλο και να μην ασκούν κριτική στον δικομματισμό.

«Σε αυτό το Κράτος χρωστάνε όσοι δεν έκλεψαν. Όσοι κλέψαν δε χρωστάνε». Η γιαγιά σιγά μην ξέρει ότι η κυβέρνηση ψήφισε ρύθμιση με την οποία ισχύει ακαταδίωκτο για τα μέλη του ΔΣ του ΤΑΙΠΕΔ σε σχέση με τις συμβάσεις που υπογράφουν, οπότε ανεξέλεγκτα μπορούν να πουλήσουν, να «πουλήσουν» ή να χαρίσουν δημόσια περιουσία δίχως έλεγχο και σα να ήταν δική τους.

Αυτά κι άλλα πολλά, δεν τα ξέρει η γιαγιά. Ξέρει, όμως, ότι έδωσε φακελάκι σε γιατρό δημόσιου νοσοκομείο και σκέφτεται «δε μπορεί να το ξέρω εγώ ότι αυτός τα παίρνει, αλλά να μην το ξέρει ο διοικητής του νοσοκομείου». Ξέρει ότι πλήρωσε γιατρό ιδιωτικού νοσοκομείου κι αντί για απόδειξη πήρε ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη και σκέφτεται «δε μπορεί να το ξέρω εγώ η αγράμματη, αλλά όχι οι σπουδαγμένοι και τρανοί του υπουργείου Οικονομικών». Ξέρει ότι υπάρχουν ελεύθεροι επαγγελματίες που δήλωναν ετήσιο εισόδημα 9.000 ευρώ, είχαν 6 σπίτια και 3 αυτοκίνητα και σκέφτεται «δε μπορεί να το ξέρω εγώ, αλλά όχι ο εφοριακός που μένει απέναντι και κάθε βράδυ τα πίνουν μαζί».

Ξέρει η γιαγιά ότι ο μεγάλος εγγονός της πήρε δάνεια για ν’ ανοίξει ένα κρεοπωλείο και τώρα κινδυνεύει να το χάσει μαζί με τον εαυτό του, επειδή δε μπορεί να ξεχρεώσει. Ξέρει ότι ο εγγονός της, της λέει «έρχεται ο άλλος και ζητάει κιμά για 2 ευρώ. Πόσο κιμά να βάλω; Έτσι κι αλλιώς εγώ καμένος είμαι, βάζω όσο μπορώ κι ας κρατήσει τα 2 ευρώ για να πάρει κάτι άλλο».

Ούτε με μιζέρια τα έλεγε η γιαγιά, ούτε με γκρίνια. Απλώς ξέρει ότι ο εγγονός της δεν έκλεψε, αλλά χρωστάει ενώ όσοι κλέψαν δε χρωστάνε πουθενά. Ξέρει η γιαγιά ότι η τράπεζα κατακλέβει εκείνον που δανείζει, αλλά ξέρει επίσης κι ότι η τράπεζα είναι το κράτος οπότε η τράπεζα δε χρωστάει ποτέ και πουθενά.

Μπορεί η γιαγιά να μην ξέρει ότι ενώ στο ΠΑΣΟΚ μιλάνε δημοσίως για κλεψιές στα οικονομικά του κόμματος, για πλαστά και ανύπαρκτα τιμολόγια, ο εισαγγελέας και το ΣΔΟΕ ούτε είδαν ούτε άκουσαν κάτι. Μπορεί να μην ξέρει και πολλά η γιαγιά, όμως όλα τα ξέρει και τα χώνει σε μια κουβέντα. «Σε αυτό το Κράτος χρωστάνε όσοι δεν έκλεψαν. Όσοι κλέψαν δε χρωστάνε».

Εγώ δε θα πεινάσω, μου είπε. «Εκεί στο χωριό, όλο και θα βρω ένα αυγό στο κοτέτσι για να φάω. Εσάς στις πόλεις λυπάμαι». Μας λυπάσαι, της είπα, αλλά ρε γιαγιά στο τέλος πάλι τους ίδιους θα πας να ψηφίσεις. Το μετάνιωσα. Γύρισε και με κοίταξε μ’ ένα βλέμμα που αν ήταν γροθιά θα μου είχε σπάσει τα μούτρα. «Ούτε οι Γερμανοί, ούτε οι Βούλγαροι γελούσαν στα μούτρα μας όταν μας ρήμαζαν. Αυτοί γελάνε». Έτσι είπε…

πηγή: sibilla

Είναι το Βυζάντιο ελληνικό ή όχι;

Τα τελευταία χρόνια το Βυζάντιο έχει κατασυκοφαντηθεί από την νέα φουρνιά ιστορικών ξενόφερτων ή ξενοσπουδαγμένων καθηγητών. Ακούς διάφορα γραφικά ότι ο τάδε αυτοκράτορας δεν ήταν Έλληνας, ότι δεν υπάρχει πολιτισμός και τέχνη στο Βυζάντιο. Δυστυχώς για αυτούς ο κορυφαίος σε παγκόσμιο επίπεδο βυζαντινολόγος σερ Στίβεν Ράνσιμαν διαφωνεί μαζί τους και αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Πρέπει επιτέλους στην επιστήμη να αφήσουμε την προχειρολογία και να στηριχθούμε σε πρωτογενείς πηγές για να βγάλουμε ορθά συμπεράσματα. Και να μην ξεχνάμε ότι τα γνωστά διεθνή κέντρα, βλέπε Σόρος, έχουν μεγάλο συμφέρον να διασπάσουν γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτιστικά την Ελλάδα. Τα ίδια αυτά κέντρα χρηματοδοτούν κινήματα στα οποία ακούς "είμαστε Κρητικοί και όχι Έλληνες", "είμαστε Κερκυραίοι και όχι Έλληνες" κτλ.. Τα ίδια κέντρα χρηματοδοτούν κάποιες "μετριότητες" που πρόσκεινται στον ελληνοκεντρικό χώρο να πουν "το Βυζάντιο δεν είναι ελληνικό", κάποιοι άλλοι "οι Σπαρτιάτες δεν είναι Έλληνες", "οι Θηβαίοι δεν είναι Έλληνες"... Όλα αυτά προέρχονται από τα ίδια κέντρα. Είναι πια κοινό μυστικό σε παγκόσμιο επίπεδο ποια είναι αυτά τα κέντρα που συντονίζουν αυτό τον αγώνα. Και για όποιον διαφωνεί ας σκεφτεί πως εφαρμόζεις στη γεωπολιτική το διαίρει και βασίλευε; Απαντήστε σε αυτό το ερώτημα και τα ξαναλέμε. δείτε δύο συνεντεύξεις του βυζαντινολόγου Ράνσιμαν. 

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ Ο ΡΑΝΣΙΜΑΝ

Ο μεγάλος Βυζαντινολόγος (ίσως ο μεγαλύτερος του αιώνα μας) και φιλέλλην sir Steven Runciman, έφυγε πέρσι πλήρης ημερών (97 ετών). Ας παρακολουθήσουμε μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξή του ( από το http://www.flash.gr ).

Η συνέντευξη που ακολουθεί δόθηκε από το σερ Στήβεν Ράνσιμαν, στο Ελσισιλντς της Σκωτίας, στον πατρογονικό πύργο του, τον Οκτώβρη του 1994, για λογαριασμό της ΕΤ3, στις δημοσιογράφους Χρύσα Αράπογλου και Λαμπρινή Χ. Θωμά. Για τεχνικούς λόγους, δεν «βγήκε» ποτέ στον αέρα. Και οι δύο δημοσιογράφοι θεωρούν την συνέντευξη αυτή από τις πιο σημαντικές της καριέρας τους, μια και ανήκει στο είδος των «συζητήσεων» που σε διαμορφώνουν και δεν ξεχνάς ποτέ. Θεωρούν ότι πρέπει να δει το φως της δημοσιότητας, έστω και με μια τόσο θλιβερή αφορμή, όπως ο θάνατος του μεγάλου φιλέλληνα. Ο Flash.gr δημοσιεύει, για πρώτη φορά, αδημοσίευτα αποσπάσματα από την συνέντευξη αυτή.

Δημοσιογράφος:

Πώς νοιώθει ένας άνθρωπος που ασχολείται τόσα χρόνια με το Βυζάντιο; Κουραστήκατε;

Δύσκολο να απαντήσω. Το ενδιαφέρον μου ποτέ δεν εξανεμίστηκε. Όταν άρχισα να μελετώ το Βυζάντιο, υπήρχαν πολλοί λίγοι άνθρωποι σ' αυτήν τη χώρα (σ.σ. τη Μεγάλη Βρετανία) που ενδιαφέρονταν, έστω και ελάχιστα για το Βυζάντιο. Μ' αρέσει να πιστεύω πως «δημιούργησα» ενδιαφέρον για το Βυζάντιο. Αυτό που με ικανοποιεί, ιδιαίτερα σήμερα, είναι ότι πλέον υπάρχουν αρκετοί, πολλοί καλοί εκπρόσωποι (σ.σ. της σπουδής του Βυζαντίου) στη Βρετανία. Μπορώ να πω ότι αισθάνομαι πατρικά απέναντί τους. Είμαι ευτυχής, λοιπόν, που επέλεξα το Βυζάντιο ως το κύριο ιστορικό μου ενδιαφέρον.

Κι ήταν ελκυστικό για σας όλα αυτά τα χρόνια;

Πιστεύω πως κάθε γεγονός της ιστορίας, αν αρχίσεις να το μελετάς σε βάθος, μπορεί να γίνει συναρπαστικό. Το δε Βυζάντιο το βρίσκω εξαιρετικά συναρπαστικό, γιατί ήταν ένας αυθύπαρκτος πολιτισμός.Για να μελετήσεις το Βυζάντιο, πρέπει να μελετήσεις την τέχνη, να μελετήσεις τη θρησκεία, να μελετήσεις έναν ολόκληρο τρόπο ζωής, που είναι πολύ διαφορετικός από το σημερινό.

Καλύτερος ή χειρότερος;

Κοιτάξτε... Δεν είμαι σίγουρος αν θα μου άρεσε να ζήσω στους βυζαντινούς χρόνους. Δε θα μου άρεσε, λόγου χάριν, να αφήσω γένια. Ωστόσο, στο Βυζάντιο είχαν έναν τρόπο ζωής που ήταν καλύτερα δομημένος.Άλλωστε, όταν έχεις έντονο θρησκευτικό συναίσθημα, η ζωή σου «μορφοποιείται» κι είναι πολύ πιο ικανοποιητική από τη σημερινή, όπου κανείς δεν πιστεύει σε τίποτε αρκετά.

Άρα ήταν μία θρησκευτική Πολιτεία;

Ήταν ένας πολιτισμός, στον οποίο η θρησκεία αποτελούσε μέρος της ζωής.

Και στους έντεκα αυτούς αιώνες;

Νομίζω ότι ο κόσμος μιλά για το Βυζάντιο λες κι παρέμεινε το ίδιο, ένας πολιτισμός αμετάβλητος κατά την διάρκεια όλων αυτών των αιώνων. Είχε αλλάξει πολύ από την αρχή ως το τέλος του, αν και κάποια συγκεκριμένα βασικά στοιχεία κράτησαν σε όλη τη διάρκειά του -όπως το θρησκευτικό αίσθημα. Μπορεί να διαφωνούσαν για θρησκευτικά ζητήματα αλλά πίστευαν όλοι, κι αυτό το αίσθημα είναι μόνιμο. Ο σεβασμός, η εκτίμηση στις τέχνες, ως εκείνες που ευχαριστούν το Θεό, κι αυτά διατηρήθηκαν. Κι έτσι, παρ' ότι οι μόδες άλλαζαν, η οικονομική κατάσταση άλλαζε, οι πολιτικές καταστάσεις άλλαζαν, υπήρχε μια ακεραιότητα, πολύ ενδιαφέρουσα μέσα στο σύνολο.

Μιλάμε για θρησκεία κι ηθική. Το Βυζάντιο πολλοί το θεωρούν μία περίοδο πολέμων, δολοφονιών, δολοπλοκιών, «βυζαντινισμών» που ουδεμία σχέση είχε με την ηθική.

Γίνονταν και τότε πολλοί φόνοι, αλλά δεν υπάρχει περίοδος της ιστορία που αυτοί να λείπουν. Κάποτε έδινα μια διάλεξη στις Η.Π.Α., και στο ακροατήριό μου ήταν κι η κόρη του προέδρου Τζόνσον, που μελετούσε το Βυζάντιο. Ήρθε στη διάλεξη με δύο σωματοφύλακες, δύο σκληρούς κυρίους που την πρόσεχαν. Μου εξήγησε ότι αγαπούν τη βυζαντινή ιστορία, γιατί είναι γεμάτη φόνους, και φαντάζει σαν σχολικό μάθημα (homework). Είχα το τακτ να μην της πω ότι, ως τότε, το ποσοστό των αμερικανών προέδρων που είχαν δολοφονηθεί ήταν πολύ μεγαλύτερο -σε σχέση με τα χρόνια ύπαρξης των Η.Π.Α.- από το ποσοστό των δολοφονημένων βυζαντινών αυτοκρατόρων στη διάρκεια της αυτοκρατορίας. Οι άνθρωποι συνεχίζουν να δολοφονούν. Ανοίξτε τα μάτια σας!

Γράφετε στο "Βυζαντινό πολιτισμό" ότι δεν υπήρχε θανατική ποινή στο Βυζάντιο.

Όντως, δεν σκότωναν. Και η μεγάλη διαφορά φαίνεται στους πρώτους χρόνους. Όταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έγινε χριστιανική, μία από τις βασικότερες αλλαγές ήταν να σταματήσουν οι μονομαχίες, να μη πετούν πια ανθρώπους στα λιοντάρια, κι όλα τα σχετικά. Η αυτοκρατορία έγινε πολύ πιο ανθρωπιστική. Και πάντα, απέφευγαν όσο μπορούσαν τη θανατική ποινή. Κατά καιρούς, κάποιοι αυτοκράτορες κατέφευγαν σε αυτή, αλλά οι περισσότεροι χρησιμοποιούσαν ως εσχάτη τιμωρία, μια μέθοδο που σήμερα μας φαίνεται αποτρόπαια: τον ακρωτηριασμό κάποιας μορφής. Αλλά μου φαίνεται, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα προτιμούσαν να τους κόψουν π.χ. ένα χέρι, παρά να τους θανατώσουν.

Υπάρχει εδώ και καιρό ένας διάλογος ανοικτός στην Ελλάδα. Υπάρχουν σύγχρονοι Έλληνες διανοούμενοι που υποστηρίζουν ότι το Βυζάντιο δεν αξίζει να μελετηθεί ιδιαίτερα, ότι δε δημιούργησε τίποτε, ότι είχε σχολιαστές των γραφών κι όχι διανοούμενους. Με μια φράση «δεν ήταν και τίποτε αξιομνημόνευτο».

 Νομίζω ότι αυτοί οι Έλληνες είναι πολύ άδικοι με τους βυζαντινούς τους προγόνους. Δεν ήταν μια κοινωνία χωρίς διανοούμενους -αρκεί να δεις τη δουλειά και την πρόοδο της βυζαντινής ιατρικής. Μπορεί να μη συμπαθεί κάποιος τη θρησκεία, αλλά μερικοί από τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς όπως οι Καπαδόκες πατέρες, και πολλοί ακόμη, ως το Γρηγόριο τον Παλαμά, ήταν άνθρωποι μοναδικής πνευματικότητας... Υπήρχε έντονη διανόηση και πνευματική ζωή στο Βυζάντιο. Κυρίως δε, στο τέλος των βυζαντινών χρόνων, π.χ. στην Παλαιοντολόγεια περίοδο. Είναι αρκετά περίεργο πως, την ώρα που η αυτοκρατορία συρρικνώνονταν η διανόηση ήταν πιο ανθηρή από ποτέ.

Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι δεν είχε τέχνη.

Τότε αυτοί δεν πρέπει να ξέρουν τίποτε από τέχνη. Η βυζαντινή τέχνη ήταν από τις μεγαλύτερες σχολές τέχνης παγκοσμίως. Κανένας αρχαίος Έλληνας δε θα μπορούσε να χτίσει την Αγία Σοφία, αυτό απαιτούσε πολύ βαθιά τεχνική γνώση. Κάποιοι, ξέρετε, υποστηρίζουν, ότι η βυζαντινή τέχνη είναι στατική. Δεν ήταν καθόλου στατική, αλλά ήταν μια σχολή τέχνης από τις σημαντικότερες στον κόσμο, που όσο περνά ο καιρός εκτιμάται όλο και περισσότερο, κι όσοι έλληνες διανοούμενοί σας λένε ότι το Βυζάντιο δε δημιούργησε τίποτε, είναι τυφλοί.

Άρα, όσοι χαρακτηρίζουν «απλή μίμηση κι αντιγραφή» τη βυζαντινή τέχνη, μάλλον σφάλουν.

Αν κάνεις κάτι άριστα, μπορείς να το επαναλάβεις άριστα. Αλλά υπήρχαν πάντα διαφορές. Βλέποντας μια εικόνα, μπορούμε τη χρονολογήσουμε -αν ήταν όλες ίδιες αυτό δε θα συνέβαινε. Υπάρχουν συγκεκριμένες παραδόσεις που διατηρούνταν, αλλά η τέχνη αυτή παρουσιάζει μεγάλες διαφορές από αιώνα σε αιώνα. «Κόλλησε» και παρέμεινε η ίδια μετά την πτώση της Τουρκοκρατίας, διότι έλειπαν από τη χώρα σας οι φωτισμένοι χορηγοί.* Η τέχνη των Παλαιολόγων είναι πολύ διαφορετική από την Ιουστινιάνεια. Φυσικά, είχε και αναλογίες, αλλά δεν ήταν μιμητική. Τα πράγματα είναι απλά: οι άνθρωποι που κατατρέχουν το Βυζάντιο ποτέ δεν το μελέτησαν, ξεκίνησαν με προκαταλήψεις εναντίον του. Δε γνωρίζουν τι κατόρθωσε, τι επετεύχθη.

Ελλάδα, Βυζάντιο, σύγχρονη Δημοκρατία: Υποστηρίζεται από ορισμένους ότι το βυζάντιο δεν ήταν Ελληνικό και δεν αποτέλεσε κανενός είδους συνέχεια της αρχαίας Ελλάδας. Δεν είχε δημοκρατία, ή έστω δημοκρατικούς θεσμούς.

Δε νομίζω ότι οι σύγχρονοι έλληνες είναι περισσότερο έλληνες από τους βυζαντινούς(!!!). Μέσα στο χρόνο, μες στους αιώνες, οι φυλές δε μένουν καθαρές, υπάρχουν όμως ορισμένα χαρακτηριστικά των πολιτισμών που παραμένουν εθνικά. Οι βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν την ελληνική γλώσσα -που άλλαξε λίγο, αλλά οι γλώσσες αλλάζουν- ενδιαφέρονταν για τη φιλοσοφία και τη φιλοσοφική ζωή πάρα πολύ, ήταν μεν υπήκοοι ενός αυτοκράτορα, αλλά αυτός ο αυτοκράτορας έπρεπε να φέρεται σωστά, γιατί γίνονταν εύκολα λαϊκές εξεγέρσεις. Το χειρότερο που θα μπορούσαν να πουν για το Βυζάντιο είναι πως ήταν, μάλλον, ένα γραφειοκρατικό κράτος. Όμως είχε μια πολύ μορφωμένη γραφειοκρατία, πολύ πιο μορφωμένη από τους γραφειοκράτες του σημερινού κόσμου(!!!). Και, τι εννοείτε με τη λέξη «δημοκρατία»; Ήταν όλη η αρχαία Ελλάδα δημοκρατική; Όχι. Θα έλεγα στους Έλληνες που υποστηρίζουν κάτι τέτοιο, να διαβάσουν την ίδια τους την ιστορία, ειδικότερα της κλασσικής Ελλάδας. Εκεί, θα βρουν πολλά να κατακρίνουν... Ποτέ μου δεν κατάλαβα τι ακριβώς σημαίνει «δημοκρατία». Στα περισσότερα μέρη του κόσμου σήμερα, δημοκρατία σημαίνει να σε κυβερνούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι εφημερίδες, η τηλεόραση. Διότι, είναι θεμιτό να έχουμε αυτό που ονομάζεται «λαϊκή ψήφος» αλλά, από τη στιγμή που οι άνθρωποι δεν μπορούν να κρίνουν μόνοι τους -κι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στο σύγχρονο κόσμο που δε σκέφτονται- τότε μεταφέρουν την εξουσία στα χέρια όσων κατέχουν τα ΜΜΕ, οι οποίοι, με τη δύναμη που έχουν, θα έπρεπε να επιλέξουν το δύσκολο δρόμο και να μορφώσουν όλο τον κόσμο. Πολλοί εξ αυτών, όχι όλοι ευτυχώς, είναι ανεύθυνοι. Δημοκρατία μπορεί να υπάρξει μόνον εάν έχουμε ένα υψηλής μόρφωσης κοινό. Σε μία πόλη σαν την αρχαία Αθήνα υπήρχε δημοκρατία -χωρίς να σκεφτόμαστε πως περνούσαν οι σκλάβοι ή οι γυναίκες-, διότι οι άνδρες είχαν όλοι πολύ καλή μόρφωση. Συνήθως δεν εξέλεγαν τους κυβερνήτες τους, τραβούσαν κλήρο, σαν να το άφηναν στα χέρια του Θεού -καμία σχέση με τη βουλή των κοινοτήτων.

Υπήρχε κοινωνικό κράτος στο Βυζάντιο;

Η Εκκλησία έκανε πολλά για τους ανθρώπους. Το Βυζάντιο είχε πλήρη κοινωνική αίσθηση. Τα νοσοκομεία ήταν πολύ καλά, όπως και τα γηροκομεία, τα οποία ανήκαν κυρίως στην Εκκλησία, αλλά όχι μόνο σε αυτήν -υπήρχαν και κρατικά. Ας μη ξεχνάμε ότι ένας από τους πιο υψηλόβαθμους αξιωματούχους του κράτους ήταν ο Ορφανοτρόφος. Σίγουρα η Εκκλησία έπαιξε βασικό κοινωνικό ρόλο.

Δεν ήταν απλά ένα καθεστώς ερημιτών που κάθονταν στο Άγιο Όρος -ήταν κι αυτό, αλλά υπήρχε ένα σύστημα από μοναστήρια στις πόλεις. Τα μοναστήρια φρόντιζαν τους Οίκους για τους γέροντες, των οποίων οι μοναχοί μόρφωναν τη νεολαία - κυρίως τα αγόρια γιατί τα κορίτσια μορφώνονταν στο σπίτι- και τα περισσότερα παρείχαν πολύ καλή μόρφωση. Τα κορίτσια του Βυζαντίου είχαν πολλές φορές καλύτερη παιδεία διότι «απολάμβαναν» περισσότερη ιδιωτική, προσοχή. Νομίζω ότι η βαθμολογία που θα δίναμε στο κοινωνικό έργο της Εκκλησίας, στο Βυζάντιο είναι ιδιαίτερα υψηλή.

Και η παιδεία τους, κατά το Μέγα Βασίλειο, όφειλε να στηρίζεται στον Όμηρο, τον «διδάσκαλο των αρετών».

Ήταν γνώστες της αρχαίας ελληνικής Γραμματείας. Είναι αξιομνημόνευτο, ωστόσο, ότι δεν έδιναν μεγάλη σημασία στους Αττικούς Τραγωδούς, αλλά στους λοιπούς ποιητές. Υπάρχει η διάσημη ιστορία μιας ελκυστικής κυρίας, φίλης ενός αυτοκράτορα, που μας διηγείται η Άννα Κομνηνή. Την ώρα που η κυρία περνούσε, κάποιος της φώναξε έναν ομηρικό στίχο, που μιλούσε για την Ελένη στην Τροία, κι εκείνη κατάλαβε το υπονοούμενο. Δεν υπήρχε κανείς λόγος να της εξηγήσει κάποιος, ποιανού ήταν οι στίχοι. Όλα ανεξαιρέτως τα αγόρια και τα κορίτσια ήξεραν τον Όμηρο. Η Άννα Κομνηνή δεν εξηγεί ποτέ τα σημεία στα οποία αναφέρεται στον Όμηρο, όλοι οι αναγνώστες της τα γνώριζαν. (!!!)

Αμόρφωτοι, δεν υπήρχαν στο Βυζάντιο;

Άλλα ήταν τα προβλήματα της βυζαντινής γραμματείας. Ήταν τόσο καλοί γνώστες της αρχαίας ελληνικής γραμματείας ώστε επηρεάστηκαν στη διαμόρφωση της γλώσσας. Πολλοί ιστορικοί ήθελαν να γράψουν σαν τον Θουκυδίδη, δεν ήθελαν να γράψουν στη γλώσσα που τους ήταν πιο φυσική αλλά στην αρχαία. Η μεγάλη τραγωδία των βυζαντινών γραμμάτων ήταν η εξάρτησή της από την κλασσική γραμματεία. Όχι γιατί δεν γνώριζαν αρκετά, αλλά γιατί γνώριζαν πολύ περισσότερα από όσα ήταν απαραίτητα, για το δικό τους «δημιουργικό» καλό.

Θα θέλατε να ζείτε στο Βυζάντιο;

Δεν ξέρω αν προσωπικά θα ταίριαζα στην εποχή του Βυζαντίου. Αν ζούσα τότε, σκέφτομαι ότι θα αναπαυόμουν σε κάποιο μοναστήρι, ζώντας, όπως πολλοί μοναχοί ζούσαν, μια ζωή διανοούμενου, χωμένος στις θαυμάσιες βιβλιοθήκες που διέθεταν. Δε νομίζω πως θα ήθελα μια ζωή στη βυζαντινή πολιτική, αλλά, είναι πολύ δύσκολο να βρεις μια περίοδο στην παγκόσμια ιστορία στην οποία θα ήθελες να ζήσεις... Όλα εξαρτώνται από το πολίτευμα, την κοινωνία, την τάξη στην οποία γεννιέσαι. Θα ήθελα να ζω στη Βρετανία του 18^ου αιώνα αν είχα γεννηθεί αριστοκράτης, αλλιώς δε θα μου άρεσε καθόλου. Είναι πολύ δύσκολο να απαντηθεί το ερώτημά σας.

Η βιβλιοθήκη της Μονής Σινά είναι η τρίτη μεγαλύτερη στον κόσμο και περιέχει περίπου 4.500 χειρόγραφους κώδικες, εκ των οποίων οι τρεις χιλιάδες είναι ελληνικοί

Εδώ είναι Βαλκάνια... Η κατάσταση στη Βαλκανική σας ανησυχεί;

Με ενδιαφέρουν πολύ τα Βαλκάνια, είναι ένα μέρος του κόσμου που με «συντροφεύει» πολλά χρόνια, κι έτσι, φυσικά, και ενδιαφέρομαι και θλίβομαι. Δεν γνωρίζω τι μπορεί να φέρει το μέλλον. Ενα από τα πράγματα που με ενοχλεί ελαφρώς στα γηρατειά μου, είναι ότι, θα ήθελα να γνωρίσω τι θα συμβεί σε συγκεκριμένα μέρη του κόσμου -και κυρίως στα Βαλκάνια- σε μερικά χρόνια. Η Ελλάδα θα προχωρήσει, και από τις υπόλοιπες Βαλκανικές χώρες μάλλον και η Βουλγαρία. Αλλά για τη Ρουμανία και την Γιουγκοσλαβία... νοιώθω απελπισμένος όταν σκέφτομαι το μέλλον τους...

Μήπως τα Βαλκάνια πληρώνουν την ιστορία τους, σήμερα;

Κατά κάποιο τρόπο, ναι. Είναι μεγάλο πρόβλημα να έχεις μεγάλη ιστορία. Διότι, έχεις πολύ περισσότερες μνήμες από ότι μπορείς να σηκώσεις. Είναι μια τραγωδία στην περιοχή αυτές οι μνήμες, διότι έχεις να νοιαστείς για πάρα πολλά. Δεν κυλούν εύκολα τα πράγματα, λόγω της αρχαίας, με βαθιές ρίζες, μνήμης.

Πρόσφατα άνοιξε ένας παγκόσμιος διάλογος -και στη χώρα σας- για το κατά πόσον ο Γ' Παγκόσμιος Πόλεμος θα είναι θρησκευτικός.

Ανησυχώ για συγκεκριμένες θρησκείες, με ανησυχούν οι εξτρεμιστές μουσουλμάνοι, οι οποίοι αποτελούν ένα πολύ ρεαλιστικό κίνδυνο για τον πολιτισμό, αλλά η θρησκεία χρειάζεται. Οι άνθρωποι θα νοιώσουν ευτυχέστεροι, λιγότερο χαμένοι, με τη θρησκεία σήμερα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούμε να έχουμε μία παγκοσμία θρησκεία, και οι διάφορες θρησκείες ποτέ δε συμπάθησαν ιδιαιτέρως η μία την άλλη. Η φιλανθρωπία δεν καλύπτει και το γείτονα της διπλανής πόρτας, αν αυτός πρεσβεύει άλλη θρησκεία. Δεν νομίζω, δηλαδή, ότι η θρησκεία θα είναι η σωτηρία, αλλά δεν γνωρίζω και τίποτε που να μπορεί να είναι η σωτηρία. Με τον πληθυσμό να αυξάνεται, είναι πολύ δύσκολο να βελτιωθούν τα δεδομένα της εκπαίδευσης, σε παγκόσμια κλίμακα. Απλώς, ποτέ δε θα υπάρξουν αρκετοί δάσκαλοι στον κόσμο, τουλάχιστον μορφωμένοι δάσκαλοι. Φοβάμαι πως είμαι απαισιόδοξος.

Ορθοδοξία, η αγαπημένη Πώς βλέπετε την Ορθοδοξία μες σε αυτό τον κύκλο;

Έχω μεγάλο σεβασμό για τα χριστιανικά δόγματα, και κυρίως για την Ορθοδοξία, διότι μόνον η Ορθοδοξία αναγνωρίζει πως η θρησκεία είναι μυστήριο. Οι ρωμαιοκαθολικοί κι οι προτεστάντες θέλουν να τα εξηγήσουν όλα. Είναι άσκοπο να πιστεύεις σε μία θρησκεία, θεωρώντας ότι αυτή η θρησκεία θα σε βοηθήσει να τα καταλάβεις όλα. Ο σκοπός της θρησκείας είναι ακριβώς για να μας βοηθάει να κατανοήσουμε το γεγονός ότι δε μπορούμε να τα εξηγήσουμε όλα. Νομίζω πως η Ορθοδοξία συντηρεί αυτό το πολύτιμο αίσθημα του μυστηρίου.

Μα, χρειαζόμαστε το μυστήριο;

Το χρειαζόμαστε, χρειαζόμαστε αυτήν τη γνώση που λέει πως στο σύμπαν υπάρχουν πολύ περισσότερα από αυτά που μπορούμε να κατανοήσουμε. Χρειαζόμαστε την διανοητική μετριοφροσύνη, κι αυτή απουσιάζει, ειδικά μεταξύ των Δυτικών Εκκλησιαστικών ανδρών. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της σχέσης των ορθοδόξων με τους αγίους τους - ο σεβασμός της ταπεινότητας.

 Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι αρκετοί άγιοι ανακατεύτηκαν στην πολιτική ή άσκησαν πολιτική;

Όλοι όσοι θέλουν να επηρεάσουν άλλους ανθρώπους ασκούν πολιτική, και είναι πολιτικοί. Πολιτική σημαίνει να προσπαθείς να οργανώσεις την Πόλιν με ένα νέο τρόπο σκέψης. Οι άγιοι είναι πολιτικοί. Ποτέ δεν πίστεψα ότι μπορείς να διαχωρίσεις την πίστη προς τους Αγίους από τη διανόηση. Επιστρέφω σε όσα είπα για τις εκκλησίες. Από τη στιγμή που προσπαθείς να εξηγήσεις τα πάντα, καταστρέφεις ουσιαστικά αυτό που θα έπρεπε να αποτελεί την ανθρώπινη διαίσθηση, αυτή που συνδέει τη διανόηση με τους αγίους και την αίσθηση του Θεού.

Διανόηση, πολιτική και πίστη στα Θεία, λοιπόν, μπορούν να βαδίζουν μαζί;

Αποτελεί παράδειγμα η πόλη σας, η Θεσσαλονίκη. Ήταν πολύ φημισμένη για τους διανοητές της, ειδικά στα ύστερα βυζαντινά χρόνια. Αλλά είχε και βοήθεια από τους στρατιωτικούς της που, όπως ο Άγιος Δημήτριος, που έρχονταν να τη σώσουν στη σωστή στιγμή. Η πίστη στους Αγίους σου δίνει κουράγιο να υπερασπιστείς την πόλη από τις επιθέσεις, όπως έκανε κι ο Αι-Δημήτρης.

Πώς βλέπετε τις άλλες εκκλησίες;

Η ρωμαιοκαθολική εκκλησία ήταν πάντα και πολιτικό ίδρυμα, εκτός από θρησκευτικό, και πάντα ενδιαφερόταν για το νόμο. Πρέπει να θυμόμαστε πως, όταν η ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατέρρευσε στη Δύση και ήρθαν τα βαρβαρικά βασίλεια, οι ρωμαίοι άρχοντες χάθηκαν αλλά οι εκκλησιαστικοί άνδρες παρέμειναν, κι ήταν κι οι μόνοι με ρωμαϊκή μόρφωση. Οπότε, αυτοί χρησιμοποιήθηκαν από τους βάρβαρους βασιλείς για να εφαρμόσουν το νόμο. Έτσι, η Δυτική Εκκλησία «ανακατεύτηκε» με το νόμο. Τον βλέπεις το νόμο στη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία: θέλει να είναι όλα νομικά κατοχυρωμένα. Στο Βυζάντιο -και είναι ενδιαφέρον πώς μετά την τουρκική κατάκτηση τα υποστρώματα παραμένουν- η Εκκλησία ενδιαφέρεται μόνον για τον Κανόνα, το νόμο των γραφών. Δεν έχει την επιθυμία να καθορίσει τα πάντα. Στις δυτικές Εκκλησίες που αποσχίστηκαν από τη ρωμαιοκαθολική, η ανάγκη του νόμου, του απόλυτου καθορισμού, έχει κληρονομηθεί. Έχει πολύ ενδιαφέρον να μελετήσει κανείς -και μελετώ εδώ και καιρό- το διάλογο ανάμεσα στην Αγγλικανική Εκκλησία του 17ου αιώνα και την Ορθόδοξη. Οι Αγγλικανοί ήταν ιδιαίτερα ανάστατοι διότι δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι πίστευαν οι Ορθόδοξοι σχετικά με την μεταβολή του οίνου και του άρτου σε αίμα και σώμα. Οι Ορθόδοξοι έλεγαν «είναι μυστήριο, που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε. Πιστεύουμε ότι γίνεται, αλλά το πώς δεν το γνωρίζουμε». Οι Αγγλικανοί -όπως κι οι ρωμαιοκαθολικοί- ήθελαν μια καθαρή εξήγηση. Αυτή είναι η τυπική διαφορά των Εκκλησιών και γι΄ αυτό ακριβώς αγαπώ τους Ορθοδόξους.

Τι γνώμη έχετε για τους νεοέλληνες;

Υπάρχει ακόμη ζωντανή στο λαό αυτή η γρήγορη κατανόηση των πραγμάτων και των καταστάσεων. Υπάρχει έντονη επίσης, η άλλη ποιότητα των Βυζαντινών: η ζωηρή περιέργεια. Και οι νεοέλληνες έχουν, όπως είχαν κι οι Βυζαντινοί, αντίληψη της σημασίας τους στην ιστορία του πολιτισμού. Όλα αυτά δείχνουν μία ιστορική ενότητα, άλλωστε κανείς λαός δεν διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά του απείραχτα. Πολλά εξαρτώνται από τη γλώσσα, που είναι ο καλύτερος τρόπος συντήρησης της παράδοσης. Η γραμματεία του Βυζαντίου πληγώθηκε από τη σχέση της με την αρχαία γραμματεία. Ευτυχώς, οι νεοέλληνες έχουν τη δημοτική που επέτρεψε στην νεοελληνική γραμματεία να προχωρήσει, να εξελιχθεί μ' έναν τρόπο που οι βυζαντινοί δεν κατάφεραν, με εξαίρεση την κρητική λογοτεχνία και το Διγενή. Τα μεγάλα βυζαντινά αριστουργήματα ήταν μάλλον λαϊκά.

Βόλτα στον Κήπο και Ιστορίες Ποίησης**

Πρωτογνώρισα το Σεφέρη όταν ήμουν στην Ελλάδα, αμέσως μετά τον πόλεμο. Όταν ήρθε πρεσβευτής στο Λονδίνο, τον έβλεπα πολύ συχνά. Εκείνη την εποχή, περνούσα πολύ καιρό σε ένα νησί στη Δυτική Ακτή της Σκωτίας, με πολύ μαλακό κλίμα λόγω του Ρεύματος του Κόλπου. Μια αλέα με φοινικιές οδηγούσε στο σπίτι μου. Ήρθε κι έμεινε μαζί με τη γυναίκα του. Ο καιρός ήταν υπέροχος, όπως συμβαίνει συχνά εκεί, και μου είπε «Είναι πιο όμορφα κι από τα ελληνικά νησιά» -κάτι πολύ ευγενικό εκ μέρους του. Είχαμε τακτική αλληλογραφία μέχρι το θάνατό του... Όταν έφυγε από το Λονδίνο για την Αθήνα, μου χάρισε την κάβα του, μια κάβα αποτελούμενη αποκλειστικά από ούζο και ρετσίνα. Ακόμη δεν έχω πιει όλο το ούζο, έχω... Είχε πει ότι 'Οι Κέλτες είναι οι ρωμιοί του Βορρά', ναι, το διασκέδαζε να κάνει τέτοια σχόλια. Αν κι εδώ έχει αρκετό δίκαιο...

Ο Καβάφης είναι από τους μεγαλύτερους ποιητές του κόσμου, και μάλιστα πρωτότυπος... Εκείνον που δε μπορώ να διαβάσω είναι ο Καζαντζάκης, τον γνώριζα προσωπικά, αλλά δεν μπορώ να τον διαβάσω, ποτέ δε μου άρεσε για να είμαι ειλικρινής. Μ' αρέσει ο Ελύτης και πότε-πότε βρίσκω κάτι σημαντικό στο Σικελιανό. Τους νεώτερους δεν τους γνωρίζω, σταμάτησα να παρακολουθώ, κι όπως ξέρετε ανήκω σε μια πολύ παλιά γενιά.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

*Οι βυζαντινοί αγιογράφοι δε μας είναι γνωστοί, διότι ο δημιουργός του ναού θεωρούνταν ο χορηγός, εκείνος που έδινε τα χρήματα και βεβαίως είχε άποψη επί του συνόλου. Σε ελάχιστες περιπτώσεις γνωρίζουμε το όνομα ενός αγιογράφου ή αρχιτέκτονα, στους έντεκα αιώνες του Βυζαντίου, αλλά σχεδόν πάντα μας είναι γνωστό το όνομα του χορηγού.

**Ο σερ Στήβεν μας ξενάγησε στον κήπο του σπιτιού του, μετά τησυνέντευξη, μιλώντας ελεύθερα, για τους αγαπημένους Ελληνες
φίλους του. Η κουβέντα ήταν σχεδόν ολόκληρη «off the record», εκτός των αποσπασμάτων που δημοσιεύονται εδώ, τα οποία εν γνώσει του ειπώθηκαν «on camera», καθώς μας έδειχνε το αρχαιότερο δέντρο του κήπου του.

{Επιμέλεια-Επιλογή αποσπασμάτων: Λαμπρινή Χ. Θωμά}

   

Runciman: Ευτυχώς υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία

Η τελευταία συνέντευξη του sir Steven Runciman. Από την "Καθημερινή".

Προδημοσίευση της τελευταίας συνέντευξης του βυζαντινολόγου σερΣτίβεν Ράνσιμαν, που μιλάει για το Βυζάντιο και τον σύγχρονο κόσμο «Χαίρομαι με τη σκέψη ότι στα επόμενα 100 χρόνια η Ορθοδοξία θα είναι η μόνη ιστορική Εκκλησία που θα υφίσταται. Η Αγγλικανική Εκκλησία είναι σε πολύ κακά χάλια. Η Ρωμαιοκαθολική χάνει συνεχώς έδαφος»... Αποψη που εκφράζει ο κορυφαίος βυζαντινολόγος σερ Στίβεν Ράνσιμαν, σε συνέντευξηπου παρεχώρησε λίγο πριν από το θάνατό του στο περιοδικό «Πεμπτουσία» και την οποία προδημοσιεύει σήμερα η «Καθημερινή». Ο Ράνσιμαν, που επισκέφθηκε την Αθωνική Πολιτεία για πρώτη φορά το 1936, ομιλεί για το Βυζάντιο, την Ορθοδοξία, το Άγιο Όρος. «Πολύ αμφιβάλλω αν θα έχουμε ποτέ ενωμένη την Ευρώπη ή όλο τον κόσμο. Πιστεύω, όμως, ότι στο πρόβλημα της ενότητας των λαών, η Ορθοδοξία προσφέρει μια άριστη επίλυση επειδή, κατ' αρχάς, δεν προβάλλει τον εθνικισμό», τονίζει μεταξύ άλλων ο 97ετής Βρετανός, ο οποίος προσφάτως αναβαπτίσθηκε επισκεφθείς τη Μονή Βατοπαιδίου.

Πότε πρωτοήλθατε στο Αγιον Ορος;

Το 1936 έτυχε να ταξιδεύω με ένα καράβι προς την Καβάλα το οποίο πλησίασε κάποια ακτή του Αθω. Οι μοναχοί μας προσέγγισαν με βάρκες με σκοπό να μας βοηθήσουν. Θα μπορούσα να είχα κατεβεί στην παραλία, αλλά ο καραβοκύρης επέμενε ότι οφείλαμε να συνεχίσουμε την πορεία μας προς την Καβάλα και έτσι με εμπόδισε. Θύμωσα πάρα πολύ μαζί του και του αντιμίλησα με τέλεια ελληνικά. Όταν θυμώνω, ξέρετε, μιλάω αλάνθαστα τα ελληνικά... Το 1952 έκανα την πρώτη μου επίσκεψη στο Όρος η οποία ήταν πολύ σύντομη. Ακολούθησε μια δεύτερη, στην ίδια δεκαετία, όμως στενοχωριόμουνα επειδή όλα φαινόντουσαν σε μια κατάσταση παρακμής. Αργότερα, ήταν θαυμάσιο το να ξαναέλθω εδώ βλέποντας τη ζωντανή αναγέννηση· είναι πλέον για μένα μεγάλη χαρά και ικανοποίηση να είμαι εδώ, διότι το γεγονός αυτό αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στη θεοφιλή ανθρώπινη φύση.

Ποιο ακριβώς υπήρξε το κίνητρό σας που σας ώθησε να ασχοληθείτε σε όλη σας σχεδόν τη ζωή σχετικά με τη μελέτη του βυζαντινού πολιτισμού;

Ανάμεικτοι λόγοι με παρακίνησαν. Όταν ήμουν 7-8 χρόνων, άρχισα να μαθαίνω αρχαία ελληνικά διότι μου άρεσε η Κλασική ελληνική γλώσσα. Ταυτοχρόνως καταγοητευόμουνα από τη Μεσαιωνική Εποχή και κανείς, σχεδόν, δεν ενδιαφερόταν σχετικά με τη Μεσαιωνική Ελλάδα. Έτσι, απεφάσισα να έχω ως κύριό μου ενδιαφέρον τον Μεσαιωνικό Ελληνισμό. Η Ελλάδα και οι γειτονικές βαλκανικές χώρες, καθώς και οι Σταυροφορίες, οι οποίες υπήρξαν ολότελα καταστρεπτικές, με αποτέλεσμα τον όλεθρο του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους και την υποδούλωση του Ανατολικού Χριστιανισμού.

Είχατε γνωρίσει κάποιο πρόσωπο που σας βοήθησε να ειδικευτείτε στις βυζαντινές σπουδές;

Όταν άρχισα τις σπουδές μου, κορυφαίος βυζαντινολόγος ήταν ο καθηγητής δρ Bury, ακαδημαϊκός, που πριν ασχολήθηκε με την Κλασική Ελλάδα και κατόπιν ασχολήθηκε με το Βυζάντιο. Όμως ήταν μοναχικός άνθρωπος και δεν επιθυμούσε να έχει φοιτητές. Επίσης, δεν του άρεσε που υποχρεώθηκε να με κάνει μαθητή του. Δυσκολευόμουνα πολύ να τον συναντήσω. Τον πρωτογνώρισα στο γραφείο του στο Cambridge· ήταν ο πλέον διάσημος καθηγητής της Ιστορίας εκεί και προσπάθησε να με αποθαρρύνει πολύ. Στο τέλος μου είπε ότι θα έχανα τον καιρό μου μελετώντας την Ανατολική Ευρώπη και τους μεσαιωνικούς χρόνους, εκτός εάν ήξερα σλαβονικές γλώσσες. Εγώ έτυχε να γνωρίζω από μόνος μου ρωσικά. Τελικά, αναγκάστηκε να με δεχθεί. Παρόλο τούτο, δεν ήταν πάντοτε εύκολο να τον προσεγγίζω. Λόγω γήρατος και ασθενικότητας απουσίαζε από το γραφείο του. Γι' αυτό του έστελνα γραπτές σημειώσεις και απορίες στο σπίτι του οι οποίες όμως ουδέποτε έφθασαν στα χέρια του. Αργότερα, κάποιος μου ανέφερε ότι και η κ. Bury πίστευε πως ο κ. Bury δεν θα έπρεπε να ενοχλείται με τέτοια πράγματα, και ως εκ τούτου κατέστρεφε ό,τι του έδιδα. Συν τω χρόνω, ανακάλυψα ότι κάθε πρωί έκανε περίπατο γύρω από το Cambridge και παραφύλαγα να περάσει· μάλιστα, του άρεσε να έχει κάποιο συνοδό στη βόλτα του. Τον συνόδευα κρατώντας ένα τετράδιο και ρωτώντας τον τα σχετικά. Και πραγματικά είχε μεγάλη γνώση και εύστροφο νου. Δεν χρειαζόταν σχεδόν ποτέ να ανατρέξει στα κείμενα και τις μελέτες, διότι πάντοτε γνώριζε τι να απαντήσει. Σε περίπτωση που δεν θυμόταν ή αγνοούσε κάτι, μου έστελνε μετά από λίγο την επιστημονική του απάντηση. Δυστυχώς, όμως, υπήρξε ο πρώτος και μοναδικός μου διδάσκαλος. Ύστερα από κάποιο χρονικό διάστημα αρρώστησα εγώ και άφησα το Cambridge. Όταν ύστερα επέστρεψα, είχε πεθάνει. Από κει και πέρα έπρεπε μόνος μου να προχωρήσω στο όλο θέμα.

Σήμερα, ο μέσος Ευρωπαίος τι γνωρίζει για το Βυζάντιο;

Ο μέσος Ευρωπαίος αρχίζει να μαθαίνει περισσότερο γι' αυτό, αφού υπάρχουν σήμερα πολλοί βυζαντινολόγοι. Στη Βρετανία, κάθε χρόνο διοργανώνουμε βυζαντινό συνέδριο με μεγάλη συμμετοχή ενδιαφερομένων. Επίσης, στα πανεπιστήμιά μας οι φοιτητές επιδεικνύουν αυξανόμενο ενδιαφέρον. Και στην ευρωπαϊκή ήπειρο, στη Γαλλία και τη Γερμανία, υπήρχαν πάντοτε σχολές περί Βυζαντίου, οι οποίες ήταν μάλλον περιορισμένες, αλλά έχω την πεποίθηση ότι και εκεί επίσης το ενδιαφέρον αυξάνεται. Στην Αμερική, δε, υπάρχει ένα Ίδρυμα Ερευνών που είναι πολύ «προικισμένο», στην Ουάσιγκτον DC, στο Dumbarton Oaks. Το ινστιτούτο αυτό ιδρύθηκε από μία εκατομμυριούχο Αμερικανίδα, η οποία ήταν «ερωτευμένη» κυριολεκτικά με το ναό της Αγίας Σοφίας στην
Κωνσταντινούπολη. Όταν την πρωτογνώρισα ήταν σύζυγος κάποιου Αμερικανού πρέσβη. Αργότερα συναντηθήκαμε στο Λονδίνο όταν αυτή γευμάτισε με τους γονείς μου. Με ρώτησε ποιο ήταν το επάγγελμά μου και της απάντησα, βυζαντινολόγος. Και τότε μου είπε ότι αυτό ήταν το πράγμα που πολύ την ενδιέφερε και σχεδίαζε να ιδρύσει αυτό το ίδρυμα στο Dumbarton Oaks. Γι' αυτά όλα αισθάνομαι ότι κατά τη διάρκεια της μακράς ζωής μου έβλεπα το Βυζάντιο να θεωρείται σαν κάτι σκοτεινό και σχεδόν άγνωστο θέμα, ενώ σήμερα έχοντας πολλούς μαθητές, έχω την πεποίθηση ότι θα γίνει όλο και πιο γνωστό.

Πώς οι διάφοροι άνθρωποι στην Ευρώπη και την Αμερική θεωρούν τον βυζαντινό πολιτισμό;

Προς το παρόν, ο πολιτισμός αυτός δεν έχει πάρα πολύ διεισδύσει στη συνείδησή τους. Όμως, τώρα, σε διάφορα πανεπιστήμια δεν είναι πλέον κάποιο θέμα που αγνοείται ή περιφρονείται. Αντιθέτως, είναι κάτι που συνεχώς αναπτύσσεται ζωηρά, ενώ στα χρόνια μου ήταν σχεδόν άγνωστο. Η διαπίστωση αυτή με ευχαριστεί και με ενθαρρύνει για το μέλλον.

Πώς αισθάνονται οι άνθρωποι της δυτικής αντιλήψεως σε αναφορά με το Αγιον Όρος; Πώς το βλέπουν;

Μου φαίνεται ότι είναι γι' αυτούς ένας αινιγματώδης τόπος και ασφαλώς οι γυναίκες δεν καταλαβαίνουν σχεδόν τίποτα για το Αγιον Όρος. Φυσικά, οι επισκέπτες που έρχονται εδώ επιστρέφουν ενθουσιασμένοι και έχετε πλέον θαυμαστή τον πρίγκιπα Κάρολο, που πολύ επιθυμεί και ευχαριστείται όταν παραμένει κοντά σας.

Γι' αυτό πρόσφατα έμεινε στο Βατοπαίδι για τρεις νύχτες.

Ναι, προσποιήθηκε ότι είχε αποκλειστεί από κακοκαιρία στο Όρος. Αλλά τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. Είχε πει στους ανθρώπους του γιοτ που τον μετέφερε ότι έπρεπε να πάνε στη Θάσο να περιμένουν, διότι εδώ είχε δήθεν ξεσπάσει μεγάλη κακοκαιρία. Και πράγματι πέρασε υπέροχα.

Βίντεο Μέγεθος: 202KbΔιάρκεια: 59δευτ.  O  Ράνσιμαν δεν είναι ο πρώτος αλλά και ούτε ο τελευταίος παιδευμένος αλλοδαπός  που τιμά την Ορθοδοξία και τον μοναχισμό του Αγίου Όρους

Τι πιστεύετε σχετικά με την παρουσία της Ορθοδοξίας στη σύγχρονη Ευρώπη;

Μερικές φορές -τι να πω- αισθάνομαι πολύ απογοητευμένος από τις άλλες Εκκλησίες της Δύσεως. Ομως χαίρομαι με τη σκέψη ότι στα επόμενα 100 χρόνια η Ορθοδοξία θα είναι η μόνη ιστορική Εκκλησία που θα υφίσταται. Η Αγγλικανική Εκκλησία είναι σε πολύ κακά χάλια. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία χάνει συνεχώς έδαφος. Αλλά ευτυχώς υπάρχει η Ορθόδοξη Εκκλησία. Μου κάνει μεγάλη εντύπωση ο αυξανόμενος αριθμός αυτών που ασπάζονται την Ορθοδοξία και μάλιστα στη Βρετανία. Πιστεύω ότι προσφέρει την πραγματική πνευματικότητα που οι άλλες εκκλησίες δεν μπορούν πλέον να μεταδώσουν. Όλα αυτά με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Ορθοδοξία θα διατηρηθεί σε αντίθεση με τις άλλες.

Τι πιστεύετε ότι η Ορθοδοξία θα μπορούσε να προσφέρει σε μια ενωμένη Ευρώπη και γενικά σε όλο τον κόσμο;

Να σας πω· πολύ αμφιβάλλω ότι θα έχουμε ποτέ ενωμένη την Ευρώπη ή όλο τον κόσμο. Πιστεύω όμως ότι στο πρόβλημα της ενότητας των λαών η Ορθοδοξία προσφέρει μια άριστη επίλυση, επειδή, κατ' αρχάς, δεν προβάλλει τον εθνικισμό καθόλου. Αλλά και διότι δίδονται από αυτήν ευρύτερες και πιο ελεύθερες απόψεις σε σύγκριση με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Όλα αυτά με γεμίζουν με την πεποίθηση ότι η Ορθοδοξία έχει μπροστά της ένα βέβαιο και πολύ καλό μέλλον.

Ποια βυζαντινή φυσιογνωμία θαυμάζετε περισσότερο και γιατί;

Αυτή είναι μια πολύ δύσκολη ερώτηση... με ενδιαφέρουν τόσο πολλές προσωπικότητες. Θαυμάζω όμως περισσότερο μερικούς θρησκευτικούς άνδρες. Γενικά, οι μη πνευματικοί αλλά σημαντικοί άνθρωποι του Βυζαντίου δεν είναι, εν πολλοίς για μένα άξιοι θαυμασμού· μερικοί από αυτούς βεβαίως πραγματικά προσέφεραν. Νομίζω όμως ότι πολλά πνευματικά αναστήματα είναι περισσότερο θαυμαστά. Έχουν προσφέρει πάρα πολλά πράγματα και υπηρεσίες στον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Στη Μονή Βατοπαιδίου, ο επιφανής άγιος και μέγας υπέρμαχος της Ορθοδοξίας Γρηγόριος ο Παλαμάς ξεκίνησε ως μοναχός, παραμένοντας εδώ για τρία χρόνια. Η Εκκλησία και ιδιαίτερα οι Αγιορείτες τον θαυμάζουν πολύ και τον τιμούν εξόχως. Τι λέει η Δύση γι' αυτόν;

Να σας πω. Υπάρχει ακόμα προκατάληψη κατά των Παλαμιτών, αυτών που δέχονται τη θεολογία του. Για μένα προσωπικά τα δόγματά του με αναπαύουν παρά που άλλοι αντιτίθενται.

Θα υποστηρίζατε την ιδέα τού να επαναλειτουργήσει η Αγία Σοφία στην Πόλη ως τόπος ορθοδόξου λατρείας;

Πολύ θα μου άρεσε αυτό, αλλά αμφιβάλλω εάν κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί. Πάντως, θα με χαροποιούσε πολύ.

Ποια πιστεύετε ότι είναι η πεμπτουσία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας δια μέσου της μακραίωνης ιστορίας της;

Νομίζω ότι θα πρέπει να δώσω μια απάντηση που θα πάρει πολύ χρόνο. Εν ολίγοις, οι Βυζαντινοί διατηρούσαν πάντοτε -αν και σε ορισμένες περιστάσεις δεν το πέτυχαν εξ ολοκλήρου- ένα πνευματικό επίπεδο υψηλής στάθμης και φρονώ ότι αυτό είναι μάλλον η πεμπτουσία, το πιο σημαντικό στοιχείο τους. Και θα τόνιζα ότι είναι ένα ευρύ και ελεύθερο θρησκευτικό επίπεδο. Για παράδειγμα, οι βυζαντινές ιεραποστολές στην Ευρώπη ενεθάρρυναν την έκδοση ιερών κειμένων στη γλώσσα των νεοεισαχθέντων χριστιανών. Κάτι τέτοιο η Ρώμη ποτέ δεν θα έπραττε. Αυτό είναι ένα πράγμα, ανάμεσα σε άλλα που πολύ θαυμάζω στους Βυζαντινούς.

Πιστεύουμε ότι το Αγιον Όρος αποτελεί τη συνέχεια αυτής γενικά της βυζαντινής παραδόσεως.

Ασφαλώς.

... Και αισθανόμαστε μεγάλη ευφορία σχετικά με την πρόοδο του σύγχρονου αγιορείτικου μοναχισμού.

Οπωσδήποτε η «αναγέννηση» αυτού του ιερού χώρου δικαιώνει τις ελπίδες πολλών από εμάς. Εδώ νιώθει κανείς τι πραγματικά σήμαινε η Ορθοδοξία για τους βυζαντινούς ηγεμόνες και το λαό της. Όντως, εδώ υφίσταται μια αναγέννηση.

Μερικοί ισχυρίζονται -και θέλαμε, σερ Ράνσιμαν, τη δική σας άποψη ως ειδικού- ότι η Αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ ένδοξη και ένας υπέροχος πολιτισμός, πράγμα αναμφισβήτητο, ενώ ο βυζαντινός πολιτισμός υπήρξε μια σκοτεινή περίοδος του Μεσαίωνος που τους απωθεί. Πέστε μας κάτι σχετικά με αυτό.

Πάντοτε διαμαρτύρομαι εναντίον της θέσεως αυτής! Στο Βυζάντιο υπήρχε υψηλό ήθος! Σχετικά δε με τη βυζαντινή τέχνη δεν υπήρξε σχεδόν ποτέ σωστή εκτίμησή της. Εγώ, προσωπικά, πιστεύω ότι ορισμένα βυζαντινά ψηφιδωτά είναι πολύ πιο υπέροχα από όλα τα αρχαία αγάλματα της κλασικής εποχής. Έχει γίνει πολύς θόρυβος περί των Ελγινείων μαρμάρων. Δεν μου προκαλούν πολύ θαυμασμό· θα προτιμούσα πιο παλαιά έργα τέχνης, όπως π.χ. οι «Κόρες». Δεν θα επιθυμούσα ποτέ μου να είχα αγάλματα ρεαλιστικού τύπου, εντελώς «ανθρώπινα». Θα με συνάρπαζε εάν είχαν μια πνευματική διάσταση, όπως οι τόσο εκφραστικές «εξπρεσιονιστικές» βυζαντινές δημιουργίες που είναι μοναδικές και σχεδόν ανεπανάληπτες. Κάτι το οποίο συνέβη κατά τη διάρκεια της ζωής μου είναι η εκτίμηση των διαφόρων βυζαντινών τεχνών και η μείωση της αποκλειστικής συγκεντρώσεως στην τέχνη του Χρυσού Αιώνος της Αθήνας.

Σας ευχαριστούμε πολύ για την ευγενική σας διάθεση να μιλήσετε μαζί μας και ελπίζουμε ότι η Θεία Πρόνοια θα σας χαρίσει μερικά ακόμα χρόνια για να μπορέσετε να μεταδώσετε σε όσους ακολουθούν τα βήματά σας, οι οποίοι με τη σειρά τους θα αποδείξουν ότι το Βυζάντιο είναι ζωή και η καρδιά του ήταν, είναι και θα είναι, η Ορθοδοξία.

Ναι. Βεβαίως, είμαι ήδη 97 ετών και δεν γνωρίζω εάν μπορώ να προσφέρω κάτι άλλο ακόμη. Πάντως, αναζωογονήθηκα με αυτήν την επίσκεψή μου στο Άγιο Όρος.

Πριν τελειώσουμε, μια τελευταία ερώτηση, πώς σας φάνηκε η Βατοπαιδινή χορωδία;

Μου άρεσε το ψάλσιμό τους. Τη διακρίνει η απουσία της εκοσμικευμένης μουσικής και μου δημιουργεί μια υπερβατική ποιότητα, η οποία πρέπει να υπάρχει στη βυζαντινή μουσική.

Απλοποιήστε την ζωή σας!

Γέροντας Παΐσιος

Οι κοσμικοί λένε: “Καλότυχοι αυτοί που ζουν στα παλάτια και έχουν όλες τις ευκολίες”. Αλλ’ όμως μακάριοι είναι αυτοί που κατόρθωσαν να απλοποιήσουν την ζωή τους και ελευθερώθηκαν από την θηλειά της κοσμικής αυτής εξελίξεως των πολλών ευκολιών, ίσον των πολλών δυσκολιών, και απαλλάχθηκαν από τον φοβερό άγχος της σημερινής εποχής μας. Αν δεν απλοποιήση την ζωή του ο άνθρωπος, βασανίζεται. Ενώ, αν την απλοποιήση, δεν θα έχη αυτό το άγχος.
Ένας Γερμανός μια φορά στο Σινά είπε σε ένα Βεδουϊνάκι που ήταν πανέξυπνο: “Εσύ είσαι έξυπνο, μπορείς να μάθης γράμματα”. “Και μετά;” τον ρωτάει εκείνο. “Μετά θα γίνης μηχανικός”. “Και μετά;” “Μετά θ’ ανοίξης ένα συνεργείο αυτοκινήτων”. “Και μετά;” “Μετά θα το μεγαλώσης”. “Και μετά;” “Μετά θα πάρης και άλλους να δουλεύουν και θα έχης πολύ προσωπικό”. “Δηλαδή, του λέει, να έχω έναν πονοκέφαλο, να βάλω άλλον έναν πονοκέφαλο και μετά να βάλω και έναν άλλον; Δεν είναι καλύτερα τώρα που έχω ήσυχο το κεφάλι μου;” Ο περισσότερος πονοκέφαλος είναι από αυτές τις σκέψεις, να κάνουμε αυτό, να κάνουμε εκείνο. Αν ήταν πνευματικές οι σκέψεις, θα ένιωθε κανείς πνευματική παρηγοριά και δεν θα είχε πονοκέφαλο.
Τώρα και στους κοσμικούς τονίζω πολύ την απλότητα. Γιατί πολλά από αυτά που κάνουν, δεν χρειάζονται και τους τρώει το άγχος. Τους μιλάω για την λιτότητα και την ασκητικότητα. Συνέχεια φωνάζω: “Απλοποιήστε την ζωή σας, για να φύγη το άγχος”. Και τα περισσότερα διαζύγια από ‘κει ξεκινούν. Πολλές δουλειές, πολλά πράγματα έχουν να κάνουν οι άνθρωποι και ζαλίζονται. Δουλεύουν και οι δύο, πατέρας και μάνα, αφήνουν και τα παιδιά εγκαταλελειμμένα. Κούραση, νεύρα – μικρό θέμα, μεγάλος καυγάς – αυτόματο διαζύγιο μετά, εκεί φθάνουν. Αν απλοποιούσαν όμως την ζωή τους, θα ήταν και ξεκούραστοι και χαρούμενοι. Αυτό το άγχος είναι καταστροφή!
Μια φορά βρέθηκα σε ένα σπίτι που ήταν όλο πολυτέλεια και, καθώς συζητούσαμε, μου είπαν: “Ζούμε στον Παράδεισο, ενώ άλλοι άνθρωποι στερούνται”. “Ζήτε στην κόλαση, τους λέω. “Άφρον, ταύτη τη νυκτί”, είπε ο Θεός στον πλούσιο. Αν ο Χριστός με ρωτούσε: “Πού θέλεις να σε βάλουμε, σε μια φυλακή ή σε ένα σπίτι σαν αυτό;” θα έλεγα: “Σε μια σκοτεινή φυλακή”. Γιατί η φυλακή θα με βοηθούσε. Θα μου θύμιζε τον Χριστό, θα μου θύμιζε τουα αγίους Μάρτυρες, θα μου θύμιζε τους ασκητές που ήταν στις οπές της γης, θα μου θύμιζε καλογερική. Η φυλακή θα έμοιαζε και λίγο με το κελλί μου και θα χαιρόμουν. Αυτό το δικό σας τι θα μου θύμιζε και σε τι θα με βοηθούσε; Γι’ αυτό οι φυλακές με αναπαύουν καλύτερα όχι μόνον από ένα σαλόνι κοσμικό αλλά και απ’ένα ωραίο κελλί μοναχού. Χίλιες φορές στην φυλακή παρά σε ένα τέτοιο σπίτι”.
Κάποτε που είχα φιλοξενηθή στην Αθήνα σ’ έναν φίλο μου, με παρακάλεσε να δεχθώ έναν οικογενειάρχη πριν φωτίση, γιατί άλλη ώρα δεν ευκαιρούσε. Ήρθε λοιπόν χαρούμενος και συνέχεια δοξολογούσε τον Θεό. Είχε και πολλή ταπείνωση και απλότητα και με παρακαλούσε να εύχωμαι για την οικογένειά του. Ο αδελφός αυτός ήταν περίπου τριάντα οκτώ ετών και είχε επτά παιδιά. Δυό το ανδρόγυνο και άλλοι δυό οι γονείς του, εν όλω έντεκα ψυχές, και έμεναν όλοι σε ένα δωμάτιο. Μου έλεγε με την απλότητα που είχε: “Όρθιους μας χωράει το δωμάτιο, αλλά, όταν ξαπλώνουμε, δεν μας παίρνει, είναι λίγο στενόχωρα. Δόξα τω Θεώ, τώρα κάναμε ένα υπόστεγο για κουζίνα και βολευτήκαμε. Εμείς έχουμε και στέγη. Πάτερ μου, ενώ είναι άλλοι που μένουν στην ύπαιθρο”. Η εργασία του ήταν σιδερωτής. Έμενε στην Αθήνα και έφευγε πριν φωτίση, για να βρεθή εγκαίρως στον Πειραιά όπου εργαζόταν. Από την ορθοστασία και τις πολλές υπερωρίες τα πόδια του είχαν κιρσούς και τον ενοχλούσαν, αλλά η πολλή αγάπη του προς την οικογένειά του τον έκανε να ξεχνάη τους πόνους και τις ενοχλήσεις. Ελεεινολογούσε μάλιστα τον εαυτό του συνέχεια και έλεγε ότι δεν έχει αγάπη, γιατί δεν κάνει καλωσύνες σαν Χριστιανός, και επαινούσε την γυναίκα του ότι εκείνη κάνει καλωσύνες, γιατί εκτός από τα παιδιά και τα πεθερικά της που φρόντιζε, πήγαινε και έπαιρνε τα ρούχα από τους γέρους της γειτονιάς, τα έπλενε, τους συγύριζε και τα σπίτια, τους έφτιαχνε και καμμιά σούπα. Έβλεπε κανείς στο πρόσωπο του καλού αυτού οικογενειάρχη ζωγραφισμένη την θεία Χάρη. Είχε μέσα του τον Χριστό και ήταν γεμάτος χαρά και το δωμάτιό του γεμάτο από παραδεισένια χαρά. Ενώ αυτοί που δεν έχουν μέσα τους τον Χριστό, είναι γεμάτοι από άγχος, και δυό άνθρωποι να είναι, δεν χωράνε μέσα σε έντεκα δωμάτια. Ενώ οι έντεκα αυτοί άνθρωποι με τον Χριστό, χωρούσαν μέσα σ’ ένα δωμάτιο.Ακόμη και πνευματικοί άνθρωποι, όσους χώρους και να έχουν, βλέπεις να μη χωρούν, γιατί μέσα τους δεν έχει χωρέσει ο Χριστός ολόκληρος. Αν οι γυναίκες που ζούσαν στα Φάρασα έβλεπαν την πολυτέλεια που υπάρχει σήμερα, ακόμη και σε πολλά Μοναστήρια, θα έλεγαν: “Θα ρίξη ο Θεός φωτιά να μας κάψη! Εγκατάλειψη Θεού!” Εκείνες μάζευαν τις δουλειές τάκα-τάκα. Πρωί-πρωί έπρεπε να βγάλουν τα γίδια, μετά να συμμάσουν το σπίτι. Ύστερα πήγαιναν στα εξωκκλήσια ή μαζεύονταν στις σπηλιές, και μια που ήξερε λίγα γράμματα διάβαζε το Συναξάρι του Αγίου της ημέρας. Μετά δωσ’ του μετάνοιες, έλεγαν και την ευχή. Και δούλευαν, κουράζονταν. Μια γυναίκα έπρεπε να ξέρη να ράβη όλα τα ρούχα του σπιτιού. Και τα έρραβαν με το χέρι. Μηχανές του χεριού λίγες είχαν σε καμμιά πόλη, στα χωριά δεν είχαν. Αν υπήρχε στα Φάρασα όλο και όλο μια μηχανή του χεριού. Έρραβαν ακόμη και του άνδρα τα ρούχα και ήταν πιο άνετα, και τις κάλτσες τις έπλεκαν στο χέρι. Είχαν γούστο, μεράκι, αλλά τους περίσσευε και χρόνος, γιατί τα είχαν όλα απλά. Οι Φαρασιώτες δεν κοιτούσαν λεπτομέρειες. Ζούσαν την χαρά της καλογερικής. Και αν, για παράδειγμα, η κουβέρτα δεν ήταν καλά στρωμένη και κρεμόταν λίγο από την μια μεριά και έλεγες: “Σιάξε την κουβέρτα”, θα σου έλεγαν: “Σε εμποδίζει στην προσευχή σου;”Αυτήν την χαρά της καλογερικής οι άνθρωποι σήμερα δεν την γνωρίζουν. Νομίζουν ότι δεν πρέπει να στερηθούν, να ταλαιπωρηθούν. Αν σκέφτονταν οι άνθρωποι λίγο καλογερικά, αν ζούσαν πιο απλά, θα ήταν ήσυχοι. Τώρα βασανίζονται. Άγχος και απελπισία στην ψυχή. “Ο τάδε πέτυχε που έφτιαξε δυο πολυκατοικίες ή που έμαθε πέντε γλώσσες κ.λπ.! Εγώ δεν έχω ούτε ένα διαμέρισμα, δεν ξέρω ούτε μια ξένη γλώσσα. Ωχ, χάθηκα!” Έχει κάποιος ένα αυτοκίνητο και αρχίζει: “Ο άλλος έχει καλύτερο. Να πάρω και εγώ”. Παίρνει το καλύτερο, ύστερα μαθαίνει ότι άλλοι έχουν αεροπλάνα ατομικά και πάλι βασανίζεται. Τελειωμό δεν έχουν. Ενώ άλλος που δεν έχει αυτοκίνητο, όταν δοξάζη τον Θεό, χαίρεται: “Δόξα τω Θεώ, λέει, ας μην έχω αυτοκίνητο, έχω γερά τα πόδια μου και μπορώ να περπατήσω. Πόσοι άνθρωποι είναι με κομμένα πόδια, δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν, να βγουν έναν περίπατο, θέλουν έναν άνθρωπο να τους υπηρετή, ενώ εγώ έχω τα πόδια μου!” Κια ένας κουτσός που λέει: “Και άλλοι που δεν έχουν και τα δυό πόδια;” και αυτός χαίρεται.Η αχαριστία και η απληστία είναι μεγάλο κακό. Ο κυριευμένος από υλικά πράγματα είναι κυριευμένος πάντα από στενοχώρια και άγχος, γιατί πότε τρέμει μην του τα πάρουν και πότε μην του πάρουν την ψυχή. Μια μέρα ήρθε ένας πλούσιος από την Αθήνα και μου λέει: “Πάτερ, έχασα την επαφή με τα παιδιά μου, έχασα τα παιδιά μου”. “Πόσα παιδιά έχεις;” του λέω. “Δύο, μου λέει. Τα μεγάλωσα με το πουλιού το γάλα. Τι ήθελαν και δεν το είχαν! Ακόμη και αυτοκίνητο τα πήρα”. Από την συζήτηση βγήκε ότι είχε και αυτός δικό του αυτοκίνητο και η γυναίκα του δικό της και τα παιδιά δικό τους. “Ευλογημένε, του λέω, εσύ, αντί να λύσης τα προβλήματά σου, τα μεγάλωσες. Τώρα θέλεις ένα μεγάλο γκαράζ για τα αυτοκίνητα, έναν μηχανικό να τον πληρώνης τετραπλάσια, για να τα διορθώνης, χώρια που κινδυνεύετε και οι τέσσερις κάθε στιγμή να σκοτωθήτε. Ενώ, αν είχες απλοποιήσει την ζωή σου, θα ήταν ενωμένη η οικογένειά σου, θα καταλάβαινε ο ένας τον άλλο και δεν θα είχες αυτά τα προβλήματα. Δεν φταίνε τα παιδιά σου τώρα, εσύ φταις που δεν φρόντισες να δώσης άλλη αγωγή στα παιδιά σου”. Μια οικογένεια τέσσερα αυτοκίνητα, ένα γκαράζ, έναν μηχανικό κ.λπ.! Ας πάη ο άλλος λίγο αργότερα. Όλη αυτή η ευκολία γεννάει δυσκολίες.
Άλλη φορά ήρθε ένας άλλος οικογενειάρχης στο Καλύβι -ήταν πέντε άτομα η οικογένειά του- και μου λέει: “Πάτερ, έχουμε ένα αυτοκίνητο και σκέφτομαι να πάρουμε άλλα δύο. Θα μας διευκολύνη”. “Και πόσο θα σας δυσκολέψη το σκέφτηκες; του λέω. Το ένα το βάζεις εκεί σε μια τρύπα, τα τρία πού θα τα βάλης; Θα θέλης ένα γκαράζ και μια αποθήκη για καύσιμα. Θα διατρέχετε τρεις κινδύνους. Καλύτερα να έχετε ένα και να περιορίσετε τις εξόδους σας. Θα έχετε χρόνο να δήτε τα παιδιά σας. Θα έχετε την ηρεμία σας. Η απλοποίηση είναι το παν”. “Δεν το σκέφθηκα αυτό”, μου λέει.

- Γέροντα, μας είπε κάποιος ότι δυό φορές δεν μπορούσε να σταματήση τον συναγερμό του αυτοκινήτου. Την μια φορά, γιατί είχε μπη μια μύγα, και την άλλη, γιατί είχε μπη ο ίδιος αντικανονικά στο αυτοκίνητο.
- Μαρτυρική είναι η ζωή τους, γιατί δεν απλοποιούν τα πράγματα…Οι περισσότερες ευκολίες δυσκολίες προξενούν. Οι κοσμικοί πνίγονται από τα πολλά. Έχουν γεμίσει ευκολίες-ευκολίες και έκαναν την ζωή τους δύσκολη. Αν δεν απλοποιήση κανείς τα πράγματα, μια ευκολία γεννάει ένα σωρό δυσκολίες.Όταν ήμασταν μικρά, κόβαμε το καρούλι στις άκρες, βάζαμε μια σφήνα μέσα και κάναμε ένα ωραίο παιχνίδι και χαιρόμασταν μ’ αυτό. Τα μικρά παιδιά χαίρονται με ένα αυτοκινητάκι πιο πολύ από ό,τι ο πατέρας τους, όταν αγοράζη μερσεντές. Αν ρωτήσης ένα κοριτσάκι: “Τι θέλεις, ένα κουκλάκι ή μια πολυκατοικία;” να δης, θα σου πη: “Ένα κουκλάκι”. Και τελικά τα μικρά παιδιά γνωρίζουν την ματαιότητα του κόσμου.

- Γέροντα, τι βοηθάει περισσότερο, για να καταλάβη κανείς αυτήν την χαρά της λιτότητος;

- Να συλλάβη κανείς το βαθύτερο νόημα της ζωής. “Ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού…” Από εκεί ξεκινά η απλότητα και κάθε σωστή αντιμετώπιση.
Πηγή: Γέροντας Παΐσιος