Τι είναι πραγματικά η γιόγκα;

του Γιοχάννες Άαγκααρντ
Καθηγητού Θρησκειολογίας στό Πανεπιστήμιο Άαρχους της Δανίας.
Μετάφραση Γρηγόριος Μπάγκαβος, θεολόγος-φιλόλογος.

Υπάρχουν πολλές καινούργιες λέξεις και έννοιες που εισέρχονται στη γερμανική γλώσ­σα της καθημερινότητος χωρίς να είναι πάντα σαφές τι σημαίνουν στην πραγματικότητα. Είναι σημαντικό εμείς οι Χριστιανοί να γνωρίσουμε αυτές τις έννοιες, για να τις κατανοή­σουμε καλύτερα, διαφορετικά δεν θα μπορέ­σουμε να τοποθετηθούμε πραγματικά απένα­ντι στις έννοιες που αυτές οι λέξεις μεταφέ­ρουν.

2. Όλα είναι στάχτη!

Η στάση ζωής της Γιόγκα εκφράζεται ως ακολούθως: «Η στάχτη είναι φωτιά, η στάχτη είναι νερό, η στάχτη είναι γη, όλα είναι στά­χτη, ο αιθέρας είναι στάχτη, οι αισθήσεις είναι στάχτη, τα μάτια και κάθε άλλος τρόπος αντίληψης είναι στάχτη» (Ατάρβα Σίρας). Με αυτά τα λόγια υπογραμμίζεται ότι όλα είναι πρόσκαιρα, προσωρινά, πόνος, βάσανα και θάνατος. Η ζωή με τα βάσανα της και με το θάνατο συνεχίζεται σε έναν αιώνιο κύκλο (πε­ριπλανήσεις ψυχών), από τον όποιο δεν μπο­ρεί να ξεφύγει κανένας άνθρωπος. H αιώνια ζωή είναι το ατελείωτο και ανυπέρβλητο βά­σανο. Οι συνεχείς επαναγεννήσεις θα γεμί­ζουν το μέλλον και το αν θα πάει κανείς προς τα πάνω, προς μια καλύτερη ζωή, είτε προς τα κάτω, προς μια χειρότερη ζωή, αυτό δεν έχει καμμία σημασία, γιατί όλη η ζωή είναι στάχτη.

Οι διάφορες ινδουιστικές θρησκείες έχουν αυτό το κοινό σημείο: επιδιώκουν να εξέλθουν αυτού του κύκλου της ζωής, για να γλυτώσουν από το βάσανο της ζωής! Αυτό δεν μπορεί να το χαρακτηρίσει κανείς ως ώθηση προς θάνα­το, διότι επιδιώκουν να ξεφύγουν και από τον θάνατο επίσης. Κάποιος θα μπορούσε να το προσδιορίσει μάλλον ως φόβο ενώπιον της ζωής, διότι η ζωή είναι που τρομοκρατεί τους Ινδουιστές και αυτό για εύλογες αιτίες, αφού η ζωή είναι σκληρή στην ινδική χερσόνησο: αρρώστιες κάθε είδους, λιμοί εξαιτίας ξηρα­σιών και πλημμύρων, πόλεμοι και καταπίεση έχουν κάνει τους Ινδούς να βιώνουν τη ζωή ως μια αφόρητη σειρά από ήττες και βάσανα. Αυτό διαπλάθει τη θρησκευτικότητα των ανθρώπων. Κατά πρώτο λόγο εμφανίζεται ο Σίβα και η συμπαίκτριά του Κάλι ως έκφραση αυτής της οδυνηρής βιώσεως της ζωής.

3. Ο φόβος ενώπιον του θανάτου

Τα διάφορα απολυτρωτικά συστήματα που έχουν ως βάση τον Ινδουισμό είναι απόπειρες απαλλαγής από τη ζωή και από τον θάνατο επίσης. Αν όμως δεν μπορεί να πετύχει κανείς μία πλήρη απελευθέρωση από τη ζωή και τον θάνατο, εν τούτοις μπορεί σε κάθε περίπτωση να μειώσει τις εκδηλώσεις της ζωής. H Γιόγκα είναι έκφραση της αντιλήψεως ότι ο άνθρωπος μπορεί να ελαττώσει τα βάσανα και να ξεπερά­σει το δισταγμό του μπροστά στο θάνατο μέσω του περιορισμού ή της απραξίας των φυσιολο­γικών ζωτικών λειτουργιών. Ένα σημαντικό κείμενο μέσα από τη φιλολογία της Χάθα Γιό­γκα (Γκοράκσα Σατάκα) το εκφράζει αυτό ως ακολουθίας:

«91. Εν όσω παραμένει στο σώμα η ζωτική δύναμη (πράνα), δεν φεύγει η ζωή (γίβα), αλλά αν διαφύγει η ζωτική δύναμη, τότε έρχε­ται ο θάνατος. Γι' αυτό πρέπει να γίνει κανείς κυρίαρχος στη συγκράτηση της πράνα.

92. Εν όσω κρατιέται η πράνα μέσα στο σώμα μέσω της συγκρατήσεως της αναπνοής, παραμένει επίσης η συνείδηση (κίττα) ελεύθε­ρη από αρρώστια. Τι λόγος υπάρχει τότε να φοβάται κανείς το θάνατο έφ' όσον παραμένει στεριωμένη η δράση ανάμεσα στα φρύδια;

93. Εξ αιτίας του φόβου ενώπιον του θανά­του ο Βράχμα (Θεός-Δημιουργός) είναι απησχολημένος με το να συγκρατεί την αναπνοή (πράνα-γιάμα). Το ίδιο ισχύει για τους γιόγκι και τα άγια πρόσωπα. Γι' αυτό πρέπει κανείς να συγκρατεί την αναπνοή».

Σ' αυτό το κείμενο το κίνητρο για να κάνει κάποιος Γιόγκα είναι ο φόβος ενώπιον του θανάτου και το μέσον για να ξεφύγει κανείς από αυτόν είναι η συγκράτηση της αναπνοής. Αλλά αυτό ισχύει αντίστοιχα και για άλλες ζωτικές λειτουργίες, έτσι ώστε να τις φρενάρει κανείς, να τις σταματήσει ή να τις θέσει εκτός λειτουργίας. Για να το πετύχει κανείς αυτό χρησιμοποιεί τις διάφορες τεχνικές της Χάθα Γιόγκα.

4. Τεχνικές της Χάθα Γιόγκα

Οι ασκήσεις αναπνοής (πράνα-γιάμα) που διδάσκεται κανείς δεν έχουν ως στόχο να μά­θουν κάποιον να αναπνέει καλύτερα, αλλά να μειώσουν την αναπνοή ή καλύτερα να την στα­ματήσουν τελείως, όπως διδάσκει το παρατεθέν κείμενο. Κατά τον ίδιο τρόπο υποτίθεται ότι λειτουργούν και οι διάφορες σωματικές στάσεις (ασάνες), δηλαδή να θέσουν εκτός λει­τουργίας ολόκληρο το σώμα. Το σώμα οφείλει να γίνει εντελώς άκαμπτο και απολύτως ακί­νητο και σκληρό σε ασάλευτες στάσεις. Οι λέ­ξεις για διαλογισμό (μάντρας) που δίδονται σε κάποιον υποτίθεται ότι αποβλέπουν στο να θέ­σουν εκτός λειτουργίας τη σκέψη και την συ­νείδηση. Συχνά πρόκειται για ονόματα θεών και σύντομες προσευχές.

Οι συμβολικές κινήσεις του σώματος (μουντράς και μπάντας) στις οποίες εξασκείται κα­νείς αποσκοπούν κυρίως στο να κλείσουν και τις «εννέα πύλες του σώματος», έτσι ώστε να μην φθάνει καμμία αισθητηριακή αντίληψη στη συνείδηση. Το σώμα πρέπει να λιμοκτονή­σει από εξωτερικές αντιλήψεις. Όταν συμβεί αυτό, το σώμα επιθυμεί μόνο του να εξασφαλί­σει υποκατάστατες αντιλήψεις εσωτερικής φύ­σεως: εσώτερο φως, εσώτερους ήχους, εσώτερη όσφρηση, εσώτερη απόλαυση.

Στόχος επομέ­νως της Γιόγκα δεν είναι να βελτιώσει τη ζωή του άνθρωπου, αλλά να του προσπορίσει μία άλλη, εσωτερική ζωή ως υποκατάστατο της ζωής από την οποία θέλει να ξεφύγει. Ένα εντελώς διαφορετικό σύμπαν, μία εντελώς νέα διάσταση αναμένει τον διαλοξόμενο που είναι πρόθυμος να γίνει μαθητής και να ακολουθή­σει την οδό του γκουρού. Αυτό είναι το καίριο σημείο που θα πραγματευθούμε στα τελευταία αποσπάσματα. Όλες αυτές οι τεχνικές διδά­σκονται στις σχολές της Γιόγκα. Σε καμμία πε­ρίπτωση δεν είναι ουδέτερες τεχνικές, αλλά πρόκειται για τεχνικές υπερβάσεως τόσο της ζωής όσο και του θανάτου και υπηρετούν τους σκοπούς της ανωτέρας Γιόγκα.

5. Τάντρα Γιόγκα

H ανωτέρα Γιόγκα έχει πολλά ονόματα. Αρχικά γίνεται η διάκριση ανάμεσα στη Γιό­γκα του αισθήματος ή της λατρείας (Μπάκτι). στη Γιόγκα της δράσεως (Κάρμα) και στη Γιό­γκα της γνώσεως (Γκνάνα). Όμως ακόμη πιο σημαντική είναι η μεγάλη ή υψηλή Γιόγκα, που ονομάζεται Τάντρα-Γιόγκα (έχει και άλλα ονόματα π.χ. Κρίγια-Γιόγκα, Λάγια-Γιόγκα, Κουνταλίνι-Γιόγκα ή Ράτζα-Γιόγκα). Οι τρεις κλασσικοί δρόμοι μέσω αισθήματος, δράσεως και γνώσεως απαιτούν πολλές ζωές και πολύ άσκηση, για να οδηγήσουν κάποιον έξω από τον κύκλο της ζωής και του θανάτου. Απένα­ντι σ' αυτούς η Τάντρα-Γιόγκα είναι ο γρήγο­ρος, αλλά συνάμα και ο σκληρός δρόμος. Αυτό διότι οι περισσότερες σχολές Γιόγκα διδά­σκουν ότι βρισκόμαστε προσωρινά σε μια πε­ρίοδο παρακμής (Κάλι-Γιούγκα) που η χροντροκοπιά της πρέπει να πληρώνεται με το ίδιο νόμισμα και αυτό είναι η Τάντρα-Γιόγκα. Οι περισσότερες σχολές Γιόγκα είναι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ταντρικές.

Ενώ οι περισσότερες ινδουιστικές θρη­σκείες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αρνούνται τη ζωή και είτε απορρίπτουν τη σεξουαλικό­τητα ή πάντως την μειώνουν, η Τάντρα-Γιό­γκα υιοθετεί μία πλήρως διαφορετική στάση. Και η Τάντρα θέλει να βγει έξω από τον κύκλο της ζωής και του θανάτου. Και η Τάντρα θεω­ρεί τη ζωή την ίδια ως ένα δηλητήριο. Αλλά η Τάντρα ισχυρίζεται ότι πρέπει κανείς να εκ­διώκει το κακό με κακό και το δηλητήριο με δηλητήριο.

Σε αυτή τη συνάφεια η σεξουαλικότητα παίζει ένα σημαντικό ρόλο μέσα στη Γιόγκα. Αυτό το παρατηρεί κανείς βέβαια μόλις μετά από μια αρκετά μακρά περίοδο ενασχόλησης με αυτή τη μορφή της Γιόγκα, επειδή η Γιόγκα (όπως και πολλές άλλες ανατολικές θρησκείες) δρουν σε δύο επίπεδα και επιδεικνύουν γι' αυτό το λόγο ένα πρόσωπο προς τα έξω και ένα άλλο πρόσωπο προς τα μέσα. Σε αυτό το γεγο­νός αντιστοιχεί μια ιδιαίτερη γλώσσα, που είναι σαφώς διφορούμενη και η οποία όσο φα­νερώνει, άλλο τόσο κρύβει. Οι κεντρικές έννοι­ες της Γιόγκα, π.χ. μπίντου και πράνα, έχουν εν μέρει μια πολύ συγκεκριμένη σωματική σημα­σία και εν μέρει περισσότερο συμβολικές και πνευματικές σημασίες.

6. Ο μυστικισμός τον σπέρματος

Είναι μία πάγια πεποίθηση στα κείμενα της Γιόγκα ότι ο άνθρωπος καταναλώνει τη ζωτική του ενέργεια και εκθέτει τον εαυτό του στην αρρώστια και το θάνατο, όταν δραστηριο­ποιείται σεξουαλικά με φυσιολογικό τρόπο. Γι' αυτό δεν πρέπει να συγκρατείται μόνο η πράνα με την έννοια της αναπνοής, αλλά και το σπέρμα (μπίντου). Η συγκράτηση της ανα­πνοής και όλες οι άλλες τεχνικές υπηρετούν αυτό το σκοπό. Μέσω της συγκρατήσεως του σπέρματος¹ μπορεί κανείς να κερδίσει την αθανασία ή παντως να ξανανιώσει ο ίδιος και να αναβάλλει το θάνατο. Αλλά αν είναι να συμβεί αυτό, τότε πρέπει το σπέρμα να μετα­βληθεί σε νέκταρ, αμβροσία, ελιξίριο ζωής ή όπως αλλιώς μπορεί να ονομάσει κανείς αυτό το ζωτικό ποτό. Κατά βάθος, αυτό είναι το κύ­ριο αντικείμενο της Γιόγκα.

7. Το φίδι της κουνταλίνι

Σε αυτή τη συνάφεια δεν μπορούν να περι­γραφούν οι διάφορες λεπτομέρειες, αλλά η αποκορύφωση της Γιόγκα στις διάφορες σχο­λές της είναι η γενετήσια ένωση ως τελετουρ­γικό (Μαϊτούνα) συνδεδεμένο με διάφορες τε­χνικές Χάθα Γιόγκα. Δηλαδή η Γιόγκα επιχει­ρεί να επιστρατεύσει τον οργασμό ως την απο­φασιστική εμπειρία απελευθερώσεως τόσο από τη ζωή όσο και από το θάνατο και ως μία ενοποίηση με το θεϊκό. Ναι, πρόκειται πράγματι για μια θεοποίηση² του ανθρώπου. Αυτό συμβαίνει κυρίους μέσω του διαλογισμού που έχει ως αντικείμενο το φίδι της κουνταλί­νι. H πράνα ή η ζωτική δύναμη (για την οποία έγινε λόγος στο παραπάνω παράθεμα) είναι ταυτόσημη με τη σεξουαλικότητα, η οποία αναπαριστάται με ένα φίδι που ονομάζεται κουνταλίνι (σημαίνει «τυλιγμένο μαζί»).

Η κουνταλίνι πιστεύουν ότι εξαναγκάζεται να αρχίσει να κινείται από τη θέση της κάτω από τον κόκκυγα μέσω ενός καναλιού στη ραχοκοκκαλιά προς τα επάνω. Κατά την πορεία αυτή θα διατρέξει μια σειρά από σταθμούς που ονομάζονται τσάκρας. Σε κάθε περαιτέρω σταθμό κερδίζει ολοένα και μεγαλύτερη δύνα­μη και γίνεται συνεχώς θεϊκότερη. Αυτή η ψευδής θεοποίηση εκφράζεται μέσω του γεγο­νότος ότι ο διαλογιζόμενος αποκτά υπερφυσι­κές ικανότητες, π.χ. μπορεί, όπως λένε, να μετεωρίζεται ελεύθερα στον αέρα και να περνάει μέσα από τοίχους. Αυτά τα «σίντις» και η επο­νομαζόμενη «Σίντα-Γιόγκα» υπάρχουν τώρα σε όλο τον κόσμο και εκπροσωπούνται από τον «Υπερβατικό Διαλογισμό» που έναντι αδράς αμοιβής υπόσχεται στον διαλογιζόμενο την ικανότητα να υπερνικήσει τη βαρύτητα.

8. Ο μέγας ΘΑΝΑΤΟΣ ή η αθανασία.

Όταν το φίδι της κουνταλίνι, μετά από τις επίπονες ασκήσεις Γιόγκα, όπου εφαρμόζο­νται όλες οι τεχνικές της Χάθα-Γιόγκα και αποκτούν το νόημα τους, πιεστεί τελικά προς τα πάνω μέσα στην κορυφή του εγκεφάλου, τό­τε λαμβάνει χώρα η κοσμική απολύτρωση μέσω ενός είδους σούπερ οργασμού. Στην πραγματικότητα μιλάμε για οργασμικές εμπει­ρίες, που διαμέσου ισχυρών παραισθησιακών αισθημάτων προσλαμβάνουν έναν ιδιαίτερα βίαιο χαρακτήρα. Και αυτή ακριβώς η εμπει­ρία εκλαμβάνεται ως μία γενετήσια ένωση με­ταξύ του θεού Σίβα, που θρονιάζεται πάνω-πάνω στον εγκέφαλο, και της συμπαίκτριάς του της Κάλι, που ως η δύναμη του (σάκτι) ταυτίζεται με την κουνταλίνι. Αυτή η οργασμική εμπειρία γίνεται αντιληπτή ως ο μεγάλος ΘΑΝΑΤΟΣ, μέσω του οποίου ξεφεύγει κανείς από τον κόσμο της πολλαπλότητας και βιώνει τη μεγάλη ελευθερία. Από εκεί ξαναγυρίζουν μονάχα οι εκλεκτοί, που ως γκουρού αφοσιώνονται στην απελευθέρωση άλλων ανθρώπων. Όλοι οι συνηθισμένοι άνθρωποι, σύμφωνα με την ίδια τη διδασκαλία της Γιόγκα, πεθαίνουν τρεις εβδομάδες μετά την πλήρη απελευθέρω­ση. Αυτός ο θάνατος (και μόνο αυτός) οδηγεί μακριά από κάθε ζωή και κάθε θάνατο προς την ολοκληρωτική ελευθερία.

9. Η φυγή από τον θάνατο προς τον θάνατο.

Είναι αξιοσημείωτο μια θρησκευτικότητα που ωθείται από την αγωνία ενώπιον του θα­νάτου να οδηγείται ίσα-ίσα προς το μεγάλο ΘΑΝΑΤΟ. Αυτό εξηγείται άπ' το γεγονός ότι η Γιόγκα, όπως ειπώθηκε. καθορίζεται όχι μό­νο από το φόβο ενώπιον του θανάτου, αλλά και από το φόβο ενώπιον της ζωής. Ως εκ τού­του η Γιόγκα επιζητεί να φθάσει πέραν της ζωής και του θανάτου, εκεί που θα μπορούσε να το ονομάσει κανείς αιώνιο θάνατο, ελεύθε­ρο από κάθε τι εφήμερο, αρρώστια και άπ’ όλα τα βάσανα.

Όταν κανείς διαβάσει με εμβρίθεια τα κε­ντρικά κείμενα της Γιόγκα, θα ανακαλύψει ότι είναι πλήρους καθορισμένα από τα προβλήμα­τα της γηράνσεως. Η Γιόγκα είναι η απόπειρα του ανθρώπου να σταματήσει τη φθορά του σώματος, να αναβάλει το θάνατο και ταυτό­χρονα να προετοιμάσει το θάνατο μέσω της αποχωρήσεως από τη ζωή. Αυτή η απόσυρση συμβαίνει εν μέρει κοινωνικά με το να παραι­τείται κανείς από τις ανθρώπινες σχέσεις και να φεύγει στο δάσος ή στο βουνό, για να ζήσει μόνος και εν μέρει με το να απομακρύνεται κα­νείς πνευματικά από τα συμβάντα της ζωής. Το τελευταίο μπορεί να το κάνει κάποιος ακό­μη και παραμένοντας στις κοινοτικές του σχέ­σεις ως αρχηγός οικογενείας. Επομένως η Γιόγκα είναι κάτι για γέρους, στη πραγματι­κότητα μόνο για γέρους. Αυτό έγκειται στη φύση του πράγματος ως συνέπεια ήδη του μυ­στικισμού του σπέρματος, για τον οποίο έγινε λόγος.

10. Γιόγκα για το καλό της υγείας.

Πολλοί μαθητές εξασκούμενου στη Γιόγκα θα αντιτείνουν ότι όλη αυτή η θεωρητικολογία τους είναι αδιάφορη, επειδή αυτοί είχαν καλές προσωπικές εμπειρίες από τη Γιόγκα. Λένε ότι χάρις σ' αυτή έγιναν υγιέστεροι. Αυτό οφείλει κάποιος να το σεβαστεί, αλλά και να το κατανοήσει σωστά.

Ένα παράδειγμα μπορεί να το φωτίσει αυ­τό: υπάρχουν πράγματι πολλοί νεαροί άνδρες, στους οποίους ο χρόνος της στρατιωτικής θη­τείας έχει κάνει καλό. Γυμνάσθηκαν σωματικά και έμαθαν ως ένα βαθμό να ελέγχουν τον εαυ­τό τους. Αυτό ενίσχυσε την υγεία τους. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι ο στρατός έχει έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό. Κατά παρό­μοιο τρόπο ο στόχος της Γιόγκα δεν ταυτίζεται με τις θετικές παρενέργειες που διαπιστεύο­νται. Στην πραγματικότητα συμβαίνει ώστε πολλοί διαλογιζόμενοι μετά από μια περίοδο θετικών παρενεργειών³ να βιώνουν άκρως ανησυχητικές βλαβερές επιδράσεις. Εμείς τις χαρακτηρίζουμε ως βλαβερές επιδράσεις, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για τις επιδιωκόμενες επιδράσεις. Αυτό σημαίνει ότι βήμα προς βήμα χάνει κανείς την ικανότητα να ζει μια ζωή στραμμένη προς τα έξω μέσα σε αγάπη και εξάρτηση από τους άλλους. Η Γιόγκα απομονώνει τον άνθρωπο βήμα προς βήμα, έτσι ώστε να μην μπορεί κάποιος πλέον να προσεγγίσει τον άλλο. Ταυτόχρονα γίνεται κανείς συν τοις άλλοις ασυνείδητα όλο και πιο ινδουιστής, αφού η πρακτική της Γιόγκα δημι­ουργεί και θεωρία της Γιόγκα.

11. Οδηγείται κανείς προς τα εκεί που δεν θέλει.

Όταν κάποιος αρχίζει να κάνει Γιόγκα επειδή θέλει να γίνει ινδουιστής, τότε όλα είναι φυσικά εντάξει, διότι πρέπει να σεβα­σθούμε την θρησκευτική ελευθερία. Εν τού­τοις το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι μέσω της Γιόγκα οδηγούνται προς τα εκεί όπου δεν θέλουν πραγματικά να πάνε. Γίνονται άνθρωποι που εντάσσονται σε άλλο σύ­στημα κανόνων και αξιολογήσεων. Μεταβάλ­λονται σε ινδουιστές και αυτό δεν ήταν καθό­λου επιδίωξή τους. Άρχισαν με τη Γιόγκα επειδή τους την προσέφεραν ως μια τέχνη ζωής, αλλά η Γιόγκα είναι, όπως δείξαμε, μια τέχνη θανάτου που γεννήθηκε αρχικά για να βοηθήσει γερασμένους Ινδούς να ξεπεράσουν το φόβο του θανάτου στα τελευταία δύσκολα χρόνια της ζωής τους.

Όταν κάποιος θέλει να αυτοθεοποιηθεί και όταν θέλει να δραπετεύσει από την καθη­μερινή ζωή όπου ζει με άλλους ανθρώπους, τό­τε η Γιόγκα είναι ο δρόμος που πρέπει να του υποδειχθεί. Όταν κάποιος θέλει βήμα προς βήμα να αποχωρισθεί από τη χριστιανική του πίστη και από την αγάπη που αυτή η πίστη συνεπάγεται προς τους συνανθρώπους και τη ζωή, τότε η Γιόγκα είναι το μοναδικά σωστό. Όμως οι περισσότεροι καταλήγουν ανυπο­ψίαστοι στη Γιόγκα, διότι ανάμεσα στα άλλα υπάρχουν πολλοί Χριστιανοί που υπερασπίζο­νται τη Γιόγκα και που αρνούνται τις πραγμα­τικές προθέσεις της. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να κάνουμε γνωστή την αλήθεια για τη Γιό­γκα, όχι για να κλέψουμε το ψωμί από τους δα­σκάλους της Γιόγκα ή τους μαθητές από τους γκουρού, αλλά για να παραχωρήσουμε κάποι­ες συμβουλές σε εκείνους που δεν μπορούν να διακρίνουν την κατάσταση μόνοι τους.

Για εκείνους που πιστεύουν ότι τους είναι απαραίτητος ο διαλογισμός μπορούμε να τους παραπέμψουμε στον χριστιανικό διαλογισμό⁴ ως λύση. Αυτός όμως είναι διαμετρικά αντίθε­τος με τη Γιόγκα. Ο χριστιανικός διαλογισμός δεν επιδιώκει να μας κάνει θεούς και να μας «απελευθερώσει» από ζωή και θάνατο, αλλά να μας οδηγήσει στον Θεό, ο οποίος με την Ανάσταση μας έχει λυτρώσει από το δίλημμα του οποίου έκφραση αποτελεί η Γιόγκα.

12. Παρατηρήσεις.

Τα σημαντικότερα κείμενα για τη κατα­νόηση της Γιόγκα είναι τα λεγόμενα «Γκοράκ­σα Σατάκα», τα οποία προέρχονται ίσως από τον 12^ο αιώνα, δηλαδή είναι σύγχρονα του δι­κού μας Μεσαίωνα. Τρία έγκυρα κείμενα χρησιμοποιήθηκαν για αυτή την παρουσίαση, τα οποία και τα τρία είναι μεταγενέστερες γραφές:

Το «Σίβα Σαμχίτα», μετάφρ. Ρ.Β.Σ.Κ. Βά­σου. Νέο Δελχί 1979,87 σελίδες.

Το «Γκεράντα Σαμχίτα», μετάφρ. Ρ.Β.Σ.Κ. Βάσου, Νέο Δελχί 1975,59 σελίδες.

Το «Χάθα Γιόγκα Πραντιπίκα», μετάφρ. Π. Σίν, Νέο Δελχί 1975, 68 σελίδες (διανέμεται από το Σωματείο Ανατυπώσεως Ανατολικών Βιβλίων, Οδός Ράνι Γιάνσι 54, Νέο Δελχί 110055 Ινδία).

Αυτά τα κείμενα είναι επίσης τμήμα των «Ιερών βιβλίων των Ινδουιστών», τόμος 15,1-4 (No 4: Φιλοσοφία της Γιόγκα), Οργανισμός Αλλαχαμπάντ. Ινδία 1911-15, παρατίθεται από την έκδοση ΑΜΣ Πρές. Νέα Υόρκη 1974.

Επίσης η κλασσική έκθεση της Γιόγκα στο «Πατάντξαλι Γιόγκα Σούτρα» που ανάγεται στην προ Χριστού εποχή («Ιερά βιβλία των Ινδουιστών», Τόμος 4, ΑΜΣ Πρές, Νέα Υόρ­κη 1974).

Η σημαντικότερη δυτική παρουσίαση της Γιόγκα είναι του Μίρτσεα Ελιάντε «Γιόγκα, αθανασία και ελευθερία», 515 σελίδες, Φραν­κφούρτη, Ίνζελ Φερλάγκ 1977.

13. Γλωσσάριο.

Ασάνα: κατά λέξη «κάθισμα» ή «στάση», ιδιαίτερη στάση του σώματος στο σύστημα της Γιόγκα.

Βράχμα: από το «βρχ», που σημαίνει «ανά­πτυξη», ο θεός-δημιουργός στον Ινδουισμό.

Τσάκρα: κατά λέξη «τροχός», ενεργειακό κέντρο του σώματος.

Κάλι Γιούγκα: από το «κάλι» (=σκοτεινό) και «γιούγκα» (=συμπαντικός χρόνος), δηλα­δή η τελευταία και σκοτεινώτερη από τις επα­ναλαμβανόμενες εποχές.

Μόκσα: από το «μκς» (αποτινάξω, απελευθερώνομαι), απελευθέρωση από τον κύκλο των μετενσαρκώσεων.

Μούντρα: κατά λέξη «σφραγίδα» ή «σημά­δι», τελετουργικές χειρονομίες και κινήσεις των δακτύλων.

Πράνα: «να αναπνέεις από τη μύτη και το στόμα», δηλαδή η ζωτική ενέργεια.

Σάκτι: κατά λέξη «δύναμη», ή σύντροφος ανδρικών θεοτήτων.

Σίβα: κατά λέξη «επιτυχής», «ευνοϊκός», από πολλούς Ινδούς λατρεύεται ως ο ύψιστος θεός, εκπροσωπεί την αρχή της καταστροφής και του θανάτου, από τον οποίο εκπηγάζει συ­νεχώς καινούργια ζωή.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Σημ. Π.: Αυτό δεν σημαίνει κατ^’ ανάγκην αποχή από τη σεξουαλική δραστηριότητα, αλλά-όπως το λέγει ο Δανός καθηγητής- σημαίνει συγκράτηση του σπέρματος στη διάρκεια της σεξουαλικής δραστη­ριότητος. Πρόκειται για την σεξουαλική μαγεία ή ερωτική αλχημεία του αποκρυφισμού-νεογνωστικισμού.

2. Σημ. Π.: ενν. ψευδή.

3. Σημ. Π.: Αυτές θα τις είχαν, έτσι κι’ αλλιώς, οποιαδήποτε σωματική άσκηση και αν έκαναν. Ένα από τα προβλήματα είναι και το ότι με την άσκηση της Γιόγκα ανατρέπεται η ορμονική ισορροπία στο ανθρώ­πινο σώμα, λόγω της πιέσεως που υφίστανται οι ενδοκρινείς αδένες κατά την διάρκεια των αφύσικων στά­σεων (ασάνες) που παίρνει ο ασκούμενος στη Γιόγκα (βλ. σχετικά το βιβλίο του Διονυσίου Φαρασιώτη Οι γκουρού, ο νέος και ο Γέροντας Παΐσιος, Θεσσαλονίκη 2000). Αλλά βέβαια το σημαντικότερο πρόβλημα είναι οι πνευματικές (κυρίως) και οι ψυχολογικές (κατά δεύτερο λόγο) παρενέργειες της Γιόγκα.

4. Σημ. Π.: Ίσως με τον όρο αυτόν ο Δανός καθηγητής εννοεί την ησυχαστική νοερά προσευχή.

Από το περιοδικό ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ τεύχος 44

Ακούστε και: Yoga and Orthodox Christianity: Are They Compatible? - ομιλία της Ινδής Ορθόδοξης Χριστιανής (πρώην ινδουίστριας) συγγραφέως Christine Mangala (αγγλικά).

πηγή:o-nekros

Διαλογισμός στην Σαντορίνη;

Είναι ντροπή σε ένα νησί που όπου και αν κοιτάξεις βλέπεις την ορθόδοξη πίστη εκφρασμένη σε εκατοντάδες εκκλησάκια να μας ταΐζουν με τα υποπροϊόντα της δαιμονικής κουλτούρας των ινδουιστών!! Βέβαια ποτέ δεν ξέρεις πως εργάζεται ο Θεός και από την κοπριά να βγάζει διαμάντια.. η ευθύνη των Χριστιανών μεγάλη!!

Διαλογισμός με φόντο το Aιγαίο

Δημιουργός. O Πολ Παναγιωτόπουλος, δημιουργός του Osho Center στο Mεγαλοχώρι.

O Πολ (κατά κόσμον, Πολύκαρπος) Παναγιωτόπουλος πηγαινοερχόταν στο νησί που ερωτεύτηκε με την πρώτη ματιά εδώ και μια εικοσαετία, προσπαθώντας να ξεφύγει από το αστικό αθηναϊκό περιβάλλον που τον έπνιγε. Mέχρι που αποφάσισε το 2000, αφού γύρισε από την Aμερική με δύο μάστερ, στο μάνατζμεντ φιλοξενίας και στο μάνατζμεντ τροφίμων και ποτών, να εγκατασταθεί μόνιμα στη Σαντορίνη, όπου σήμερα διαθέτει δύο εστιατόρια, το μεζεδοπωλείο Pακί και το ιταλικό Il Gioiello.

Στο νησί δούλεψε κατ'αρχήν σε συντηρήσεις και αναπαλαιώσεις κτιρίων και ένα διώροφο ημιυπόσκαφο κτίριο μια κάναβα, ένα οινοποιείο 200 ετών, στο Mεγαλοχώρι που αναπαλαίωσε ο ίδιος έγινε το σπίτι του. Αφού το έφτιαξε αποφάσισε να μοιραστεί με άλλους συνανθρώπους του, διαθέτοντας αφιλοκερδώς τον κάτω όροφο για τη δημιουργία του Osho center, ώστε να ασκείται διαλογισμός. "Aντί να έχω ένα τεράστιο σαλόνι 150 τ.μ, έκανα το χώρο ?δωρεά? σε όλο τον κόσμο γιατί ήθελα να έχει μια επιλογή να κάνει διαλογισμό" αναφέρει ο ίδιος.

O Πολ είχε γνωρίσει τη φιλοσοφία του Iνδού γκουρού Osho σε ένα σεμινάριο στην Aθήνα που τον ώθησε να διαβάσει έκτοτε πολλά βιβλία του, να εμβαθύνει στις μεθόδους του και εντέλει να βοηθηθεί αποφασιστικά στις προσωπικές του επιλογές ζωής. O διαλογισμός που ασκείται στο κέντρο τέσσερις φορές την εβδομάδα, έχει να κάνει με μια μέθοδο που ανακάλυψε ο Osho ειδικά για τους Δυτικούς. "Eίναι αδύνατον να κάτσουμε ήρεμα 10 λεπτά, πόσω μάλλον να μπούμε σε μια χωρίς σκέψεις κατάσταση", εξηγεί.

"O Osho ανακάλυψε μια μέθοδο, βήμα βήμα, για το πώς μπορεί ο Δυτικός άνθρωπος να κάνει διαλογισμό. Kαι αυτήν τη δουλειά κάνουμε στο κέντρο. Eίναι ένα εργαλείο και δεν έχει να κάνει καθόλου με τη φιλοσοφία και τις διδασκαλίες του συγκεκριμένου δάσκαλου, που ήταν, έτσι κι αλλιώς, ένα άτομο με πολλές αντιφάσεις. O κόσμος ακούει τη λέξη διαλογισμός και την τοποθετεί σε ένα θρησκευτικό κουτάκι, αλλά εμείς είμαστε μακριά από αυτό, δεν υπάρχει καμιά θρησκευτικότητα στη διαδικασία. Kάνουμε συγκεκριμένη δουλειά που είναι πολύ ξεκάθαρη και οι πόρτες μας είναι ανοιχτές".

O Πολ πιστεύει ότι ο διαλογισμός "είναι ένα πολύ ωραίο εργαλείο προκειμένου να έρθει ο άνθρωπος στο ?κέντρο? του ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει οτιδήποτε βιώνει, να επιλέγει τον σωστό προσωπικό του δρόμο και να δίνει απαντήσεις στα προβλήματά του" αναφέρει. "O Δυτικός χρησιμοποιεί βασικά το μυαλό του, που είναι το κομπιούτερ του σώματος, απομονώνοντας την καρδιά, η οποία είναι το βασικό εργαλείο για τον διαλογισμό. Δουλεύοντας με την καρδιά και μέσα από μια προσωπική διαδικασία, δίνεις τις σωστές για εσένα απαντήσεις, οι οποίες μπορεί να είναι κόντρα με τα ?πρέπει? που σου επιβάλλει η κοινωνία, ο περίγυρος, η οικογένεια. Tο θέμα είναι να έχουμε γνώση, να μάθουμε πόσο σημαντικό είναι το κομμάτι μέσα μας, το οποίο δεν γνωρίζουμε". Kαι μάλιστα, όπως ισχυρίζεται, πρόκειται για μια διαδικασία με πολύ γρήγορα αποτελέσματα.

Σαμασάτι
Ονόμασε το κέντρο "Σαμασάτι", που σημαίνει "ότι τα ξέρουμε όλα, αλλά πρέπει να τα θυμηθούμε". Είναι η τελευταία λέξη που είπε ο Bούδας πριν πεθάνει και ο Osho στην τελευταία του διάλεξη. Oι κάτοικοι της Σαντορίνης αντιμετώπισαν το κέντρο θετικά εξαρχής. Σήμερα πολλοί από αυτούς, από δικηγόροι και αστυνομικοί μέχρι αγρότες, έχουν γίνει θαμώνες, όπως και αρκετοί τουρίστες που το ανακαλύπτουν από το σάιτ του.

Κτίριο. Πρόκειται για μια αναπαλαιωμένη κάναβα 200 ετών.

"Eίναι ωραίο να υπάρχουν ευκαιρίες που σου δείχνουν τον δρόμο. Προσωπικά, έψαξα πολύ να βρω τον δρόμο μου, όταν το είχα ανάγκη. Hθελα λοιπόν να δημιουργήσω μια "πηγή", να μπορεί να χτυπήσει την πόρτα όποιος το χρειάζεται και να βρει αποτελεσματική βοήθεια", θα πει ο Πολ. Παράλληλα, αν υπάρχει λόγος, το κέντρο συστήνει κάποιους αξιόπιστους θεραπευτές, χωρίς να εμπλέκεται οικονομικά το ίδιο, που κάνουν μασάζ "ευεργετικά, όχι για καλλωπιστικούς ή χαλαρωτικούς λόγους", σπεύδει να διευκρινίσει. "Πρόκειται για bodyworkers -το bodywork είναι η δουλειά που κάνεις με το σώμα, μέσα στο οποίο, θεωρούν στην Aνατολή, έχουμε αποθηκευμένο οτιδήποτε υπάρχει στην ψυχή μας. H ολιστική αντιμετώπιση του σώματος είναι μέσα στην κουλτούρα του Eλληνα από τα αρχαία χρόνια, απλώς την έχουμε ξεχάσει", επισημαίνει.

Aφιλοκερδώς. Oι πόρτες είναι ανοιχτές, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, σε όποιον θέλει να διαλογιστεί.

Eπίσης, υπάρχει ένας μεγαλύτερος χώρος, γειτονικός στο κέντρο, που χρησιμοποιείται για workshops με τη συμμετοχή πολλών ατόμων। "Θέλουμε να δημιουργήσουμε μια κοινότητα που να βασίζεται στον διαλογισμό, ανεξάρτητα από το επάγγελμα που ασκεί ο καθένας", θα πει ο Πολ. "Oταν διαλογιζόμαστε πολλοί μαζί, αποκτάμε μια κοινή συνειδητότητα με αποτέλεσμα να λύνονται τα προβλήματα της κοινότητας και να ζούμε πολύ πιο όμορφα και αρμονικά. Oσο περισσότεροι είμαστε τόσο το καλύτερο", αναφέρει, επισημαίνοντας μάλιστα ότι σε λίγο καιρό ο διαλογισμός θα γίνει ανάγκη και θα εξαπλωθεί παντού. "Πριν από χρόνια, έλεγες ότι έκανες γιόγκα και σε κοιτάζανε περίεργα, τώρα ασκείται σε κάθε γυμναστήριο, το ίδιο πιστεύω ότι θα συμβεί πολύ σύντομα και με τον διαλογισμό", καταλήγει.

Πολυ ιδανικά μας τα παρουσιάζετε τα πράγματα κ.Πολ είναι όμως έτσι;

Τελικά τι είναι ο διαλογισμός;

ΥΠΝΩΣΗ . Πως τον διδάσκουν; Ενώ υπάρχουν πολλές τεχνικές και μέθοδοι για τον διαλογισμό, τελικά όλες καταλήγουν σε ένα κοινό σημείο. Φέρνουν τον νου σε μία «κατάσταση» μεταξύ ύπνου και εγρήγορσης. Σε αυτή την κατάσταση ο νους οδηγείται από την φωνή του εκπαιδευτή και δέχεται παθητικά τις εικόνες και τις ιδέες που του υποβάλει. Αντίθετα απουσιάζει η κριτική ικανότητα και η σκέψη που θα μπορούσαν να διαφωνήσουν και να προβάλουν αντίσταση στις ιδέες του «εκπαιδευτή». Αυτό είναι ύπνωση!

ΥΠΑΚΟΗ ΣΕ ΕΝΤΟΛΕΣ . Σε αυτή την κατάσταση της ύπνωσης που αφήσαμε να μας παρασύρουν, και παραδώσαμε το μυαλό μας παιχνίδι στα χέρια τους, μαθαίνουμε δύο πράγματα 1) την τεχνική του διαλογισμού και 2) να υπακούμε στις εντολές που μας δίνουν. Για το πρώτο γίνεται πολύς λόγος, για το δεύτερο κουβέντα.

ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ. Σιγά-σιγά, στην πράξη, καθώς εξασκούμε τον διαλογισμό, χωρίς συζήτηση, χωρίς σκέψη, δεχόμαστε την ύπαρξη μεταφυσικών ιδεών, όπως «ενεργειακά κέντρα» (τσάκρας), κουνταλίνη, πράνα, κ.λ.π., που μπορεί κάλλιστα να μην υπάρχουν καν, να είναι δημιουργήματα της φαντασίας, θρησκευτικά παραμύθια του Ινδουισμού. Αυτές οι «ιδέες» είναι αναπόσπαστα δεμένες με τις «τεχνικές». Δεν μπορεί να «δουλεύει» κανείς στα «ενεργειακά του κέντρα» χωρίς να πιστεύει στην ύπαρξη της Κουνταλίνη. Οι ασκήσεις αναπνοής γίνονται για να συγκεντρώσει κανείς την ενέργεια της Πράνα, για αυτό λέγονται και Πραναγιάμα. Τώρα αν υπάρχει ή όχι η «ενέργεια της Πράνα», αυτό δεν πολυσυζητιέται. Πρέπει κανείς να το …καταπιεί αμάσητο, να τους πιστέψεις… Έτσι χωρίς πολλά-πολλά χειραγωγείται η συνείδησή μας και παραβιάζεται με ύπουλο τρόπο η ελευθερία μας. Προφανώς θέλουν να μας κάνουν υπάκουους και όχι σκεπτόμενους.

ΦΑΝΤΑΣΙΑ. Έτσι σιγά-σιγά, όσο περισσότερο εξασκούμαστε στις τεχνικές, τόσο περισσότερο δημιουργείται μέσα μας ένας φανταστικός χώρος που αρχίζουμε να τον πιστεύουμε σαν πραγματικό. Έτσι μέσα στον νου μας δημιουργείται σύγχυση, καθώς η φαντασία μπερδεύεται με την πραγματικότητα. Μαθαίνουμε να αποδίδουμε την αιτία διαφόρων γεγονότων σε ανύπαρκτα πράγματα, όπως το «κάρμα», η ευλογία του γκούρου, στις γιογκικές δυνάμεις, στα άστρα. Έτσι μπερδευόμαστε και δεν μπορούμε να φτάσουμε στις αληθινές αιτίες, μια και δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε το πραγματικό από το φανταστικό, το αληθινό από το ψεύτικο. Έτσι μειώνεται η ικανότητα μας να ζούμε και να αντιμετωπίζουμε τον πραγματικό κόσμο,

ΑΥΤΟΫΠΝΩΣΗ- ΑΥΘΥΠΟΒΟΛΗ . Με τα πρώτα σεμινάρια, με τις πρώτες τεχνικές που μας μαθαίνουν, μας «βάζουν σε ένα δρόμο». Αφού μας σπρώξουν προς αυτή την κατεύθυνση μας αφήνουν να «προχωρήσουμε» μόνοι μας. Μας δελεάζουν πρώτα με μεγάλες υποσχέσεις, για κρυμμένες δυνάμεις του νου, για πνευματική αφύπνιση, που θα μας κάνουν υπεράνθρωπους. Έτσι αρχίζουμε να εξασκούμε μόνοι μας τις τεχνικές… με ζήλο. Αυτοί μας περιμένουν στην παρακάτω γωνία για να λύσουν τις απορίες μας και να μας διδάξουν ανώτερες τεχνικές.

ΥΠΟΤΑΓΗ ΣΕ ΙΕΡΑΡΧΙΚΕΣ ΔOΜΕΣ . Έτσι αποκτούμε «δασκάλους» και άρα εμείς γινόμαστε μαθητές, κατώτεροι… έτσι αποκτούμε «θεϊκούς γκουρού» και άρα εμείς γινόμαστε οπαδοί-λάτρεις-πιστοί του «ανθρωποθεού» που βρίσκεται στην κορυφή της οργάνωσης και στον οποίο οφείλουμε απόλυτη υποταγή αφού αυτός είναι «θεός» και εμείς… σκέτοι άνθρωποι. Έτσι υποτασσόμαστε σε μια ιεραρχική δομή που αναπτύσσεται με το σύστημα της πυραμίδας.

ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ. Μετά θα ακολουθήσει η οικονομική μας εκμετάλλευση, μια και τα σεμινάρια δεν θα είναι για πάντα δωρεάν. Θα μας ζητηθεί να προσφέρουμε δωρεάν υπηρεσίες, δουλειά και χρόνο για «να υπηρετήσουμε την ανθρωπότητα ή τον γκούρου». Φυσικά οι άνθρωποι αυτοί δεν γνωρίζουν τα πέντε πράγματα που μας είπαν στο πρώτο σεμινάριο. Έχουν πολλές γνώσεις ψυχολογίας και ικανότητα για «ψυχολογικό χειρισμό» και όλοι γνωρίζουμε ότι η μονόπλευρη πληροφόρηση γίνεται πλύση εγκεφάλου. Πάντως δεν είναι λίγοι αυτοί που πείστηκαν να δωρίσουν περιουσιακά τους στοιχεία σε κάποιο «καταφερτζή» Ινδό που έστησε το «πνευματικό μαγαζάκι» του κάπου στην πλούσια Δύση.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΟΥΛΕΙΑ. Όταν με τον διαλογισμό (ύπνωση- αυτοΰπνωση-αυθυποβολή) κατορθώσουν να αποδομήσουν την προσωπικότητά μας και να δομήσουν μέσα στο νου μας ένα σύστημα πλάνης (κάρμα-μετενσάρκωση-κρυμμένες δυνάμεις-κ.λ.π.), το οποίο συντηρείται με την τακτική επανάληψη του διαλογισμού, τότε είναι πολύ δύσκολο για έναν συνηθισμένο άνθρωπο να ξεφύγει από αυτά τα αόρατα πνευματικά δίχτυα… Μόνο τα αποτελέσματά τους μπορεί να δει κανείς γύρω του… Είδα ανθρώπους να παρατάνε τις σπουδές τους για να γίνουν άμισθοι εργάτες σε κάποιο άσραμ ενός γκουρού, άλλους να τρελαίνονται -από την «λαθεμένη εφαρμογή των πνευματικών ασκήσεων» είπαν- και άλλους να πεθαίνουν πάμπτωχοι, γιατί «πείσθηκαν» να δωρίσουν την περιουσία τους στον γκούρου που θα την χρησιμοποιούσε καλύτερα από αυτούς για «το καλό της ανθρωπότητας» ή για να κάνει μια συλλογή από 100 Rolls Royce ! Εμείς πάθαμε και μάθαμε και για αυτό σας ενημερώνουμε… Ψάξτε, ρωτήστε και αλλού, τα θύματά τους δεν είναι λίγα, έχουν γραφτεί και βιβλία! Ρωτήστε και αυτούς που τους απορρίπτουν, ακούστε τα επιχειρήματα, μη δέχεστε μονόπλευρη πληροφόρηση, μην αφήνετε την ζωή σας να εγκλωβισθεί μέσα σε ένα ψέμα, ψάξτε για την αλήθεια και αυτή θα σας ελευθερώσει.

ΜΑΓΕΙΑ. Φυσικά και οι άνθρωποι αυτοί που βρίσκονται στην κορυφή τέτοιων οργανώσεων δεν είναι τυχαίοι… Πρώτα-πρώτα έχουν πολλές ικανότητες, ψυχολογικές, διοικητικές, διπλωματικές, κ.λ.π. Έχουν ένα «αγαθότατο» προσωπείο και πίσω του κρύβουν μια βαθιά πονηρία. Μιλούν όμορφα και γοητευτικά! με τέχνη! αλλά κάποια τους ξεφεύγουν κάποιες φορές… Όχι από τα λόγια αλλά κυρίως από τα έργα τους μπορεί κανείς να τους καταλάβει. Ήρθαν πάμφτωχοι από την Ινδία οι περισσότεροι και μέσα σε λίγα χρόνια έγιναν πάμπλουτοι (!) και απέκτησαν ένα πλήθος οπαδών… Αυτά δεν μπορεί να τα κάνει ο καθένας! Ακούγεται μεταξύ των παλιών οπαδών τους ότι αυτοί σι άνθρωποι είναι μάγοι!… Δηλαδή δουλεύουν με τον σατανά! Προσέξτε πού πάτε να μπλέξετε… Εμείς πάθαμε και μάθαμε…

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Για περισσότερη ενημέρωση συνιστούμε τα βιβλία α) «Διαλογισμός ή Προσευχή;» του π. Αλεβιζόπουλου – τηλ. 210-7219161 και β) «Οι γκουρού, ο νέος και ο γέροντας Παισιος» του Δ. Φαρασιώτη – τηλ 2310-272739 ή 210-3624349

Η Γιόγκα και ο Διαλογισμός

είναι ασυμβίβαστα με την Ορθόδοξη Εκκλησία, την προσευχή και γενικότερα με την χριστιανική ζωή

H γιόγκα, λέξη πού σημαίνει ένωση, είναι ένα ινδουιστικό φιλοσοφικό-θρησκευτικό σύστημα, πού έχει σαν σκοπό την ένωση με το Υπέρτατο Ον και τη συνειδητοποίηση του απολύτου Ενός¹. Αυτό επιτυγχάνεται με ορισμένους τρόπους σωματικής και πνευματικής άσκησης, τους οποίους υποτίθεται πώς, αν ακολουθήσει ο μυημένος, υποτασσόμενος πλήρως σε έναν γκουρού (Ινδουιστή καθοδηγητή μοναχό, «επίγειο θεό» τους), θα ανέβει μέχρι τα ανώτατα επίπεδα τελειοποίησης. Θα απελευθερωθεί δήθεν η ψυχή από την άγνοια του εαυτού της, από τη φαντασίωση του κόσμου και τελικά από τον κύκλο των μετεμψυχώσεων.²

Αν και προσφέρεται η γιόγκα και ο διαλογισμός σε Ευρώπη και Αμερική σαν μέθοδος σωματικών ασκήσεων που παρέχουν ευεξία, χαλάρωση και γαλήνη, στην πραγματικότητα οι ασκήσεις της γιόγκα δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από τον Ινδουισμό, την απωανατολίτικη φιλοσοφία και τη διδασκαλία της μετενσάρκωσης, που είναι παντελώς ασυμβίβαστη με τον Χριστιανισμό. Η γιόγκα πράγματι είναι ένα πλήρες και οργανωμένο θρησκευτικό σύστημα πού βρίσκεται σε ριζική αντίθεση με το ευαγγελικό και σωτήριο μήνυμα του Χριστιανισμού. Κι αυτό γιατί χορηγεί αρχικά υποσυνείδητα και στη συνέχεια συνειδητά στο μυούμενο προϋποθέσεις α-χριστιανικές ή και αντι-χριστιανικές, εφόσον τον στρέφει κατευθείαν στην ασιατική θρησκευτικότητα. Η σημαντικότερη ζημιά, για το σύνολο των μαθητών της γιόγκα, είναι η εξοικείωση με την ανατολική μεταφυσική εις βάρος της χριστιανικής προσευχής και της λατρείας. Ο αυτοϋπνωτισμός μάλιστα κατά τον διαλογισμό, σε συνδυασμό με την προφορά των μάντρα (τα οποία συχνά περιέχουν ονόματα ειδωλολατρικών θεοτήτων ή έμμεση επίκλησή τους³), επιφέρει ενδεχομένως πνευματικές αλλοιώσεις και άρνηση του σωτήριου αναστάσιμου μηνύματος του Χριστού.

Οι σημαντικότερες διαφορές μεταξύ του Χριστιανισμού και των θρησκειών της Άπω Ανατολής είναι οι εξής:

- Στον Ινδουισμό, ο Χριστός δεν θεωρείται ως ο μοναδικός Θεός, αλλά τοποθετείται στην ίδια θέση με τον Ράμα, τον Κρίσνα και τον Βούδα. Μέσα από τη θεώρηση αυτή φαίνεται η πλανεμένη νοοτροπία των κινήσεων αυτών (βλ. Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου, "Καιρός του ποιήσαι"). Η μοναδική στην Ιστορία ενσάρκωση του Υιού του Θεού, του Κυρίου Ιησού, αντικαθίσταται στη διδασκαλία της γιόγκα από τους Αβατάρας, τις διαδοχικές δηλαδή ενσαρκώσεις του Ισβάρα στον κόσμο, τους οποίους θεωρούν ύψιστες εκδηλώσεις του Θείου και τους λατρεύουν.

- Η αναμονή "ανάστασης νεκρών" (με τα σώματά μας) και (ψυχοσωματικής) "ζωής του μέλλοντος αιώνος", όπως έχει διατυπωθεί στο Σύμβολο της Πίστεως μας, για τη γιόγκα θεωρείται απαράδεκτο. Διότι όχι μόνο αρνείται ο Ινδουισμός την ανάσταση του Ιησού Χριστού, αλλά θεωρεί το σώμα του ανθρώπου ευτελές υλικό, παροδικό και όχι μόνιμο (βλ. Γιόγκα, του Σουάμι Βιβεκανάντα, σελ. 121,168). Η ψυχή του ανθρώπου από μόνη της δεν είναι όμως ολόκληρος ο άνθρωπος, όπως δέχεται η γιόγκα. Στη δόξα του Θεού δεν μετέχει μόνο η ψυχή, αλλά και το σώμα του ανθρώπου. Γίνεται ναός του αγίου Πνεύματος. Η Ενσάρκωση, η Μεταμόρφωση του Χριστού, η Ανάσταση και η Ανάληψη Του, φανερώνουν ότι το ανθρώπινο σώμα δεν έχει κατώτερη θέση από την ψυχή στον άνθρωπο.

- Ειδικότερα η μετενσάρκωση, την οποία ασπάζεται η μεταφυσική του Ινδουισμού και Βουδισμού, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την ανάσταση του Ιησού Χριστού και τη διδασκαλία Του. Αν ίσχυε η μετενσάρκωση, δεν θα χρειαζόταν ούτε Θεός για να μας σώσει, ούτε ο Υιός του Θεού θα σαρκωνόταν επί της γης, ούτε θα πέθαινε επί του Σταυρού, αφού έτσι και αλλιώς θα σωζόντουσαν όλοι κάποτε μετά από πολλές ενσαρκώσεις της ψυχής τους σε διαφορετικά σώματα. Ο Χριστός όμως στον δεξιό, συσταυρούμενο πάνω στο Γολγοθά, ληστή, ανακοινώνει ότι την ίδια μέρα θα βρισκόταν μαζί Του στον παράδεισο (Λουκ. 23,23), και όχι μετά από αρκετές μετενσαρκώσεις. Ο δε απόστολος Παύλος, βροντοφωνάζει: «Οι άνθρωποι μια φορά πεθαίνουν και ύστερα έρχεται η κρίση» (Εβρ. 9,27).

- Σύμφωνα με τη διδασκαλία της γιόγκα και του διαλογισμού, ο άνθρωπος φτάνει μόνος στην αλήθεια, χωρίς τη Θεία βοήθεια ("Ανεξήγητο", έκδ. ΩΡΙΩΝ, 1992, τόμος 1ος, σελ. 80). Τα χαρίσματα του Αγ. Πνεύματος, άνευ των οποίων δεν νοείται πρόοδος στη χριστιανική ζωή, εδώ θεωρούνται αυτοκατάκτηση. Συν τω χρόνω ο γιόγκι συνειδητοποιεί ότι λατρεύει την ίδια του τη φύση αντί του θεού ή μάλλον τις απρόσωπες δυνάμεις της φύσης (Βιβεκανάντα, σελ. 74,75). Ο τέλειος γιόγκι δεν έχει ανάγκη από έναν Θεό, αφού θεός είναι ο ίδιος. ‘Είναι εις Θεός περιπατών επί της γης’. Διότι με το διαλογισμό νοιώθει ‘μόνος, παντοδύναμος, πανταχού παρών’, παντοτινά τέλειος, ‘τρισμακάριστος’ (βλ. ‘Θεοί Εσμέν, Κόσμος εν Κοσμώ’, Αρ. Σ. Παπασταύρου, εκδ. Μάκρη, 1959). Η σωτηρία όμως για τον Χριστιανισμό δεν είναι αυτοσωτηρία και αυτοθέωση, αλλά αγιασμός και κατά χάρη θέωση πού πραγματοποιείται, αποκλειστικά, ένεκα της ενανθρώπησης, των σωτήριων παθών και της ανάστασης του Θεανθρώπου Χριστού και όχι με τις δικές μας "υπερφυσικές", υποτίθεται, δυνάμεις.

- Χαρακτηριστικό της θρησκείας της γιόγκα είναι ο συγκρητιστικός οικουμενισμός. Τα δόγματα, μας λένε, οι θρησκείες και οι "θεοί" είναι διαφορετικές εκδηλώσεις ενός και μόνο Κυρίου. Η άποψη αυτή «Ένας Θεός – Πολλές Θρησκείες» είναι υβριστική για την Αγία Τριάδα (βλ. ‘Καταστροφικές Λατρείες’, έκδοση Α', Αποστολικής Διακονίας, Αθ. 1994, σελ. 29). Στον Χριστιανισμό ενώ σεβόμαστε κάθε θρησκεία, δεχόμαστε όμως ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο μόνος ενσαρκωμένος Θεός και η Εκκλησία αποτελεί το ένα σώμα Του, μέσα απ` τα αγιαστικά μυστήρια της οποίας σώζεται ο εθελοντικά προσερχόμενος πιστός.

- Ο Θεός για τους γιόγκι είναι το ‘γενικοποιημένο και η αφηρημένη κοσμική ολότητα’ (Γιόγκα, …….). Παρατηρούμε μια ταύτιση του Θεού με τα δημιουργήματά του, αλλά ενίοτε και την άρνηση ενός προσωπικού, υπέρτατου Θεού. Η σωτηρία στον Ινδουισμό δεν αναφέρεται στη σχέση προσώπων. Σημαίνει την διάλυση της ατομικότητας στην ενιαία θεία ουσία (βλ. «Όψεις Ινδουισμού – Βουδδισμού», επισκόπου Ανδρούσης Αναστασίου Γιαννουλάτου, εκδ. Εθν. Και Καποδ. Παν/μίου Αθηνών, 1985, σελ. 77).

- Τέλος, στα υψηλότερα στάδια του διαλογισμού, η γιόγκα είναι καθαρός αποκρυφισμός. Γιατί η γιόγκα υπόσχεται στον γιόγκι ότι μ' αυτήν μπορεί να υποτάξει τα πάντα ‘κάτω από τον έλεγχο του’, να διατάζει ‘θεούς και ψυχές’ και να υπακούουν, να εξουσιάζει κάθε τι στο σύμπαν, ακόμα και τα σώματα των συνανθρώπων του, και γενικά να τον υπακούουν σαν σκλάβοι του όλες οι δυνάμεις της φύσης (Βιβεκανάντα, σελ. 57). Όσο ανεβαίνει κάποιος τις φάσεις της γιόγκα συναντά μεταφυσικές δυνάμεις, που είναι γνωστές στον αποκρυφισμό και τη μαγεία. Οι Θιβετιανοί γιόγκι π.χ. διδάσκουν την ύπνωση, την έξοδο της ψυχής από το σώμα, την τηλεκινησία (ή τηλεκίνηση), την αιώρηση, και όλες τις τέχνες της αβύσσου.

Επομένως η γιόγκα αντί να απελευθερώνει πνευματικά φαίνεται ότι υποτάσσει, σε αρκετές περιπτώσεις, τους ασχολούμενους με αυτήν όχι στο Άγιο Πνεύμα, αλλά στα πονηρά πνεύματα. Οι ασκήσεις γιόγκα και διαλογισμού δεν είναι απλές ασκήσεις χαλάρωσης, αλλά ασκήσεις που κατευθύνουν προς άλλον Κύριο και προς οδόν απωλείας, αντί σωτηρίας! Η Αγία Γραφή δεν εναρμονίζεται με την κοσμοθεωρία της γιόγκα, ούτε οι θρησκευτικές αντιλήψεις και πρακτικές που εξασκούνται στην Άπω Ανατολή έχουν κάτι κοινό με την εκκλησιαστική ζωή. Οι χριστιανοί οφείλουμε να διάγουμε εν εγρηγόρσει και να μην επιτρέπουμε στον σύγχρονο αποκρυφισμό, όσες ελκυστικές μορφές κι αν χρησιμοποιεί, να επισκέπτεται την οικία της ψυχής μας. Ας έχουμε στο νου μας την ουσιαστική προτροπή του αποστόλου Παύλου: «Στην ελευθερία, για την οποίο ο Χριστός μας ελευθέρωσε, σταθήτε σταθεροί, και μην υποταχθείτε πάλι σε ζυγό δουλείας» (Γαλ. 5,1) (βλ. και Kurt E. Koch, «Το Αλφάβητο του Αποκρυφισμού», εκδ. Στερέωμα). Η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ψυχοσωματικό νοσοκομείο, για να δέχεται όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους πού πάσχουν από διάφορες ασθένειες και να τους θεραπεύει με τα άγια μυστήρια (βλ. Περί των Ειδών της Μαγείας, Οσίου Νικόδημου του Αγιορείτου, έκδ. Ορθοδόξου Κυψέλης, Θεσ. 1993). Το να αφήνει κανείς ανεκμετάλλευτη μία τέτοια χρυσή ευκαιρία, που παρέχει η Χάρη του Θεού και μάλιστα δωρεάν, και να τρέχει σε παραθρησκευτικά κέντρα ή αλλότριες συναγωγές, ισοδυναμεί με πνευματική πλάνη, ζημία και ειδωλολατρία.

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Ο Ινδουισμός είναι απόλυτος πανθεϊστικός μονισμός. Πρεσβεύει ότι όλα είναι εκδηλώσεις του Μπράχμαν και διαπνέονται από την παγκόσμια αρχή ενέργειας και δύναμης που ζωοποιεί το Σύμπαν (πράνα), ενώ το ότι είναι διαφορετικά είναι μια ψευδαίσθηση (μάγια). Θυμηθείτε και το γνωστό δόγμα του αποκρυφισμού «Έν το πάν» («όλα είναι ένα») που χρησιμοποιεί η Θεοσοφία. (Θεωρητικοί του ινδικού εθνικισμού χαρακτηρίζουν τη Θεοσοφία ως ινδουϊστική αίρεση.) ΠΙΣΩ

2. Συχνά δάσκαλοι της γιόγκα που ισχυρίζονται ότι η εξάσκησή της ταιριάζει «με όλα τα θρησκευτικά πιστεύω και ιδεώδη», και μάλιστα «ενισχύει τις προσωπικές φιλοσοφικές και θρησκευτικές επιλογές του κάθε ασκούμενου» αναφέρουν ως στόχο της τη «σταδιακή απελεύθέρωση του ανθρώπου από ψυχονοητικούς περιορισμούς, τη διεύρυνση της συνειδητότητας και την εμβάθυνση της γνώσης του εαυτού». Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι με την εξάσκηση της γιόγκα ο άνθρωπος θα πειστεί ότι όλα είναι ένα, και ότι ο ίδιος είναι μέρος του θεού («αυτογνωσία»). Έτσι θα φτάσει στο «SAMADHI» (που ορίζεται ως έκσταση - Φώτιση - Άμεση αντίληψη της «πραγματικότητας» -δηλ. βιωματική αποδοχή του δόγματος ότι στην πραγματικότητα «όλα είναι ένα» και κάθε άλλη εντύπωση είναι ψευδαίσθηση), και μετά από αυτή την υποτιθέμενη «ένωση με τον Θεό» δεν θα χρειαστεί να μετενσαρκωθεί ξανά. ΠΙΣΩ

3. Υπάρχουν μάντρα που εκ πρώτης όψεως φαίνονται στον αμύητο ότι δεν έχουν τίποτα θρησκευτικό. Το πιο σημαντικό είναι το Ομ, που είναι υποτίθεται η κοσμική δόνηση μέσω της οποίας ο Ένας Μπράχμαν έγινε πολλοί (ο κόσμος και τα όντα). Σύμφωνα με τον Ινδουισμό και ο ήλιος και η ύλη γενικά εκπέμπει αυτή τη δόνηση. Μερικοί συγκρίνουν το "Ὁμ" με τον «Λόγο του Θεού».
Το Ομ υποτίθεται ότι έχει μέσα του τρία «γκούνας» ή ιδιότητες, και γράφεται με 3 γράμματα, που το καθένα συμβολίζει μια ιδιότητα. Όμως η κάθε ιδιότητα αντιστοιχεί και σε θεό-μέρος της ινδουιστικής Τριάδας:
A= Δημιουργία = Μπράχμαν
U= Συντήρηση = Βίσνου (ο Βίσνου συμβολίζεται και από τους αβατάρα του, όπως ο Κρίσνα)
M = Μεταστοιχείωση (στην πραγματικότητα, μέσω καταστροφής) = Σίβα
Με αυτή την έννοια η προφορά του συγκεκριμένου μάντρα ισοδυναμεί με την επίκληση των "θεών". ΠΙΣΩ